Như cây sung đầu suối, cây đa đầu làng

Gốc
Gia Lai hiện có 2.157 thôn, làng. Ở mỗi thôn, làng hiện nay, bên cạnh người trưởng thôn luôn có một vị già làng. Thực tế cho thấy, sự phối hợp chặt chẽ giữa đội ngũ cán bộ chính quyền cơ sở với các già làng trong điều hành công việc ở thôn, làng đã thật sự đem lại hiệu quả. Vị trí các già làng được khẳng định như một nhân tố không thể thiếu trong các hoạt động của mỗi thôn, làng, là cầu nối giữa chính quyền với nhân dân.

Bí thư chi bộ, già làng Rơ Cơm Tul (người bên phải) ở làng Mak Nik, phường Sông Bờ, thị xã Ayun Pa (Gia Lai) cùng bà con làm đường giao thông nông thôn.

Không phải từ xa xưa mà cho đến bây giờ, các buôn, làng đồng bào dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên vẫn duy trì phong tục bầu người đứng đầu để điều hành công việc chung của buôn, làng. Người đứng đầu hay còn gọi là các già làng, được người dân bầu chọn phải là những người cao tuổi, có nhiều kinh nghiệm sống, uy tín và rất am hiểu các phong tục, tập quán địa phương. Hình thức bầu già làng cũng quan trọng không kém việc bầu chức danh trưởng thôn, từ họp toàn thể dân làng, lấy biểu quyết đến bỏ phiếu tín nhiệm. Trưởng thôn được chứng nhận bằng cơ sở pháp lý của chính quyền, các già làng được công nhận bằng sự tín nhiệm của người dân dựa vào đạo đức, tác phong và uy tín đối với cộng đồng.

Ông Rơ Mah Biên, dân tộc Gia Rai, nguyên Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Gia Lai chia sẻ, trước đây, các già làng chủ yếu chỉ làm những công việc như đứng ra chủ trì các nghi thức cúng tế, lễ hội của làng, nhưng từ khi có các phong trào vận động định canh định cư, xây dựng nông thôn mới, thực hiện cuộc vận động "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư" thì vai trò của các già làng thật sự quan trọng và phát huy tác dụng. Các già làng không chỉ là trung tâm đoàn kết, là người đại diện cho ý chí nguyện vọng của người dân, mà còn gương mẫu vận động bà con dân làng tích cực tham gia các hoạt động xã hội, tổ chức định canh định cư, thay đổi tập quán canh tác, chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi, phát triển sản xuất, cải thiện đời sống, xóa đói, giảm nghèo, xóa bỏ các tập tục lạc hậu.

Nhiều già làng không chỉ là tấm gương làm kinh tế giỏi, là chỗ dựa của chính quyền các cấp mà còn trở thành niềm tự hào của cả cộng đồng. Chẳng hạn như già làng Rơ Mah Klum ở làng Mới, xã Ia Dưk, huyện Đức Cơ. Trong vai trò Bí thư chi bộ, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh xã, ông đem lại cho bà con làng mình cuộc sống ổn định với thu nhập bình quân mỗi năm từ 15 đến 20 triệu đồng, nhờ vào việc mạnh dạn chuyển về ở vùng đất mới, có điều kiện phát triển cây lúa nước, phát triển cây cao-su tiểu điền và chăn nuôi. Là đảng viên, Bí thư chi bộ gương mẫu tham gia chỉ đạo các đoàn thể hoạt động tốt, bản thân và gia đình ông còn là điển hình sản xuất, kinh doanh giỏi lại hay giúp đỡ mọi người. Từ năm 2002, ông đã nhận nuôi và giúp đỡ 15 cháu là con em các gia đình khó khăn được ăn học từ lớp một đến lớp sáu, riêng ba cháu mồ côi, được ông nuôi cho đến khi lập gia đình và tạo điều kiện cho ra ở riêng. Với thành tích trên, già làng Klum vinh dự được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu cao quý Anh hùng lao động thời kỳ đổi mới và được bầu chọn là đại biểu đi dự Đại hội thi đua toàn quốc lần thứ 6 vào năm 2000. Già làng Nay Yăk (tên thường gọi là A ma Nhơn) ở thị trấn Ayun Pa (thị xã Ayun Pa) với 18 năm tham gia công tác xã hội, vận động nhân dân làm lúa nước hai vụ, tích cực phát triển kinh tế, xóa đói, giảm nghèo, nhờ vậy đến nay làng ông không còn hộ đói, nhiều hộ vươn lên làm giàu. Thành tích của ông được bà con ghi nhận và đề nghị chính quyền cho lấy tên ông đặt cho tên làng A ma Nhơn.

Gia Lai còn rất nhiều tấm gương già làng hết mình vì cộng đồng. Đánh giá về vai trò, vị trí của các già làng, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Gia Lai Hồ Văn Điềm cho biết: Với uy tín và trách nhiệm của mình, các già làng đã góp phần quan trọng cùng cấp ủy, chính quyền địa phương và đoàn thể các cấp tuyên truyền và đưa các chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước đi vào cuộc sống. Các già làng thật sự là chỗ dựa về mặt tinh thần; là cầu nối giữa chính quyền với nhân dân. Tỉnh ủy, UBND tỉnh, UB MTTQ tỉnh đánh giá rất cao và coi trọng vai trò, vị trí của các già làng trong các phong trào hành động cách mạng ở cơ sở, đặc biệt là phong trào toàn dân đoàn kết xây dựng cuộc sống mới ở khu dân cư. Hội nghị biểu dương, khen thưởng các già làng, trưởng thôn, người uy tín tiêu biểu được tổ chức hằng năm nhằm động viên, khích lệ và mong muốn phát huy hơn nữa vai trò của các già làng trong việc cùng với đội ngũ chính quyền cơ sở tham gia quản lý Nhà nước, quản lý xã hội.

Trongcuộc vận động "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư", tỉnh Gia Lai đã công nhận 1.083 khu dân cư văn hóa, 195.554 gia đình văn hóa. Ngoài ra, còn xây dựng 1.279 nhà rông văn hóa, 2.000 bản hương ước, quy ước, lưu giữ 5.655 bộ cồng chiêng... Cùng với những đổi thay của đất nước, bộ mặt các buôn làng ở Gia Lai đang có nhiều khởi sắc đáng tự hào. Đời sống của đồng bào vùng sâu, vùng xa từng bước được ổn định, cải thiện, hướng đến ấm no. Trong những thành tích chung ấy, có phần đóng góp rất quan trọng của các già làng và những người mà đồng bào Gia Rai, Ba Na vẫn thường gọi một cách thân thương "Cây sung đầu suối, cây đa đầu làng".

Bài và ảnh: PHAN HÒA

Tin nóng

Tin mới