Nỗi lo về sự an toàn

Gốc
(PL&XH)-Đảo Suối Nhím là đảo lớn nhất trong lòng hồ Dầu Tiếng, có diện tích khoảng 337ha khi mực nước ở cao trình 24,5m. Nơi đây sẽ có Dự án du lịch sinh thái và phim trường gây nhiều nỗi lo về sự an toàn...

“Đất lành chim đậu”- từ năm 1988 hàng trăm hộ dân tìm đến đây lập nghiệp, hình thành ấp Suối Nhím, xã Suối Đá, huyện Dương Minh Châu, tỉnh Tây Ninh. Nhưng nay họ phải “nhường” hòn đảo xanh tươi này để xây dựng một phim trường.

Dân khổ vì “dự án”…

Với lý do để đảm bảo môi trường sinh thái trong lòng hồ, từ năm 2002, tỉnh Tây Ninh đã có dự án di dời dân ở 4 ấp đảo trong lòng hồ Dầu Tiếng ra khu tái định cư, ở ấp Đồng Kèn 2, xã Tân Thành, huyện Tân Châu với diện tích hơn 52,1ha chia thành 396 lô đất ở. Mục tiêu của dự án là di dời dân ở 4 ấp đảo là Suối Nhím, Suối Bà Chiêm, Tà Dơ và Đồng Kèn sang khu tái định cư này.

Nhưng trên thực tế, đến nay chỉ mới di dời chưa hết số dân ở ấp Suối Nhím, dân cư của 3 ấp còn lại chưa thực hiện di dời được. Diện tích đảo Suối Nhím nằm trong“quy hoạch” là đất rừng phòng hộ tiểu khu 64 thuộc Ban Quản lý rừng phòng hộ Dầu Tiếng. Hơn 300 hộ dân với cả ngàn nhân khẩu được lệnh di dời về ấp Đồng Kèn 2.

Nói là tái định cư (TĐC) nhưng thực chất mỗi hộ chỉ được cấp 1.000 m2 đất tự làm nhà ở và một ít tiền “hỗ trợ di dời” theo định mức 5 triệu đồng/ha đất gò và 2 triệu đồng/ha đất bán ngập khi bị thu hồi và giải tỏa. Không nhà cửa, không đất sản xuất, không hạ tầng cơ sở, nhiều hộ dân sau khi về khu TĐC, lâm vào cảnh thiếu đói phải phiêu bạt khắp nơi làm thuê làm mướn mà đói vẫn hoàn đói. Và con đường cuối cùng họ chọn là quay trở về đảo Suối Nhím- đất cũ của mình để trồng mì, làm thuê, giăng lưới thả câu sống đắp đổi qua ngày.

Một làng nhỏ trên đảo Suối Nhím

Không có con số thống kê cụ thể nào nhưng theo họ thì hiện nay gần như tất cả những người đi TĐC đã quay trở lại đảo làm ăn, khoảng 2/3 số này vì khó khăn, cùng đường nên buộc phải sang nhượng lại phần đất mới được cấp TĐC với giá rẻ mạt.

Ông T. T. H., 77 tuổi, một trong số những người đầu tiên ra đảo Suối Nhím lập nghiệp cho hay: Ngày xưa gia đình tôi rất nghèo, phải chạy ăn từng bữa. Sau khi ra đảo Suối Nhím thì hết nghèo, không còn lo miếng ăn, manh áo nữa mà còn sắm máy cày, máy phát điện. Hiện nay, nếu tính cả đất bán ngập thì tôi có hơn 15ha, đàn trâu bò ngót trăm con, chưa kể đàn gà, vịt, ngỗng vài trăm con nữa. Có được thành quả như thế là của hơn 20 năm lao động cật lực chứ không phải tự nhiên mà có. Chúng tôi đã đổ biết bao mồ hôi công sức xuống đây, chỉ mong sao thoát khỏi cảnh nghèo. Tài sản của gia đình tôi nếu tính theo giá bây giờ thì sơ sơ cũng vài tỷ. Vậy mà họ đưa chúng tôi về khu TĐC chỉ với 1 công đất làm nhà ở cho một gia đình hơn chục người.

Còn bà T.T.Đ vẫn còn ở khu TDC nói như khóc: Tưởng nhà nước thu hồi đất để trồng rừng, cả nhà tôi 12 nhân khẩu về Đồng Kèn chỉ với 1 công đất và 13 triệu đồng thì làm sao sống nổi, có bữa thiếu gạo phải ăn cháo cầm hơi, 5 đứa con phải đi làm thuê khắp xứ sống qua ngày. Nếu biết như thế này nhà tôi đã không đi đâu…

Dân bám lòng hồ khai thác thủy sản...

Quy hoạch rừng phòng hộ hồ Dầu Tiếng chưa kịp “xóa” nhưng Tây Ninh đã chủ động mời gọi các tập đoàn kinh tế về đầu tư xây dựng các dự án, trong đó ưu tiên đầu tư khu du lịch sinh thái tại đảo Suối Nhím thuộc khu vực lòng hồ Dầu Tiếng. Chính vì những “dự án PR hoành tráng” này mà hơn 9 năm qua, công tác giải tỏa, đền bù tái dịnh cư vẫn còn ngổn ngang. Dân đảo Suối Nhím phiêu tán khắp nơi!

“Cầm đèn” chạy trước … quy hoạch

Mới đây, UBND tỉnh Tây Ninh lại phê duyệt quy hoạch chi tiết xây dựng tỉ lệ 1/2000 dự án tổ hợp phim trường An Viên và du lịch sinh thái hồ Dầu Tiếng, do Công ty Cổ phần Nghe nhìn Toàn Cầu làm chủ đầu tư. Dự án có tổng diện tích trên 340ha, gồm hai phần: phần thứ nhất, toàn bộ vùng không ngập của đảo Nhím có cao trình từ 24,5m trở lên, diện tích khoảng 337 ha. Phần thứ hai, nằm sát cơ đê từ cao trình 22 - 23m, có diện tích 3ha, dự kiến xây dựng bến tàu du lịch, dịch vụ. Về lâu dài, dự án cũng tính toán đến việc xây cầu nối từ bờ đập bao quanh lòng hồ ra đảo và bãi đáp trực thăng. Tổng kinh phí đầu tư dự kiến là 1.476 tỉ đồng.

...và trồng sắn trên đảo Suối Nhím để kiếm sống.

Dự án này khiến cho dư luận không khỏi băn khoăn và bức xúc: Mục tiêu ban đầu là di dời 4 ấp đảo vùng hồ Dầu Tiếng để bảo đảm môi trường sinh thái, giữ gìn trong sạch nguồn nước lòng hồ và làm tốt vai trò rừng phòng hộ đầu nguồn cho hồ Dầu Tiếng. Quy hoạch rừng phòng hộ 29.270 ha chưa hề “xóa”, thế nhưng phát triển du lịch và thực hiện “giấc mơ Hollywood” trên một đảo bán ngập trong lòng hồ liệu có phù hợp với mục tiêu ban đầu đưa ra không? Hồ Dầu Tiếng không chỉ có ý nghĩa về mặt kinh tế - xã hội mà còn rất quan trọng về an ninh, chính trị của toàn khu vực. Hồ Dầu Tiếng như một túi nước “khổng lồ” đang treo lơ lửng trên đầu hàng triệu người dân.

Theo GS-TS Nguyễn Ân Niên, Chủ tịch Hội Khoa học thủy lợi TP. Hồ Chí Minh, hồ Dầu Tiếng là công trình thủy lợi có cửa xả tại Tây Ninh nhưng tác động đến liên tỉnh nên vấn đề an toàn phải đặt lên trên hết. Nếu hồ Dầu Tiếng xảy ra sự cố thì hàng tỉ mét khối nước theo độ dốc của địa hình sẽ tràn về hạ du gây thảm họa khó lường, đặc biệt là đối với Bình Dương và TP. Hồ Chí Minh- trung tâm kinh tế lớn nhất nước với dân số trên 10 triệu người.

Ông Vũ Đức Hùng, Chủ tịch HĐTV Công ty TNHH MTV Khai thác thủy lợi Dầu Tiếng- Phước Hòa, cho biết: Chúng tôi chưa nhận được thông báo về nội dung dự án này nên chưa thể có ý kiến gì. Đồng ý rằng hồ Dầu Tiếng có những lợi thế và tiềm năng du lịch nếu không khai thác sẽ rất đáng tiếc nhưng mục tiêu an toàn đập và mặt nước phải được đặt lên hàng đầu. Dù là dự án quy mô cỡ nào đi nữa khi thực hiện trong lòng hồ sẽ gây ảnh hưởng đến chất lượng nguồn nước vì quá trình xây dựng các công trình cũng như giai đoạn sau đó khi đưa vào sử dụng sẽ gây xả thải ô nhiễm nguồn nước. Cũng như các phương tiện cơ giới phục vụ cho xây dựng và vận chuyển sẽ gây ảnh hưởng đến an toàn đập.

Ông Hùng còn cho biết thêm, Bộ Nông Nghiệp và PTNT đang khảo sát để quy hoạch hồ Dầu Tiếng có nhiệm vụ đa chức năng, đa mục tiêu nhằm phù hợp với tình hình phát triển kinh tế của nhiều địa phương. Trong đó phát triển du lịch cũng là một mảng đang được khảo sát.

Từ khảo sát quy hoạch đến khi được phê duyệt còn phải trải qua một chặng đường dài, thế nhưng vì “nôn nóng” phát triển kinh tế cho địa phương, Tây Ninh đã “cầm đèn” chạy trước... quy hoạch!

T.Đỗ- V.Minh

Tin nóng

Tin mới