Là xã bán sơn địa, nơi hợp lưu giữa hai nhánh sông lớn là Rào Trổ và Rào Nậy, hầu như năm nào xã Mai Hóa cũng bị lũ lụt tàn phá. Thế nhưng, với các chủ trương, nghị quyết của Ðảng ủy xã, sự nỗ lực của cả hệ thống chính trị, sự đồng thuận và phát huy nội lực trong nhân dân, đến nay, Mai Hóa đã hoàn thành tất cả các tiêu chí xây dựng nông thôn mới (NTM) và được công nhận là xã NTM thứ hai của huyện miền núi Tuyên Hóa (Quảng Bình).

Noi luc Mai Hoa - Anh 1

Vượt khó hoàn thành các tiêu chí

Ðồng chí Nguyễn Thị Thủy, Phó Bí thư Thường trực Ðảng ủy xã Mai Hóa khái quát về địa hình, địa thế của xã như sau: phía trước là sông Gianh, phía sau là đồi núi bao quanh hồ Bẹ. Vùng đất này cũng là nơi hợp lưu giữa hai nhánh sông lớn từ thượng nguồn đổ về, vì vậy, mùa mưa lũ năm nào địa phương cũng bị thiệt hại. Ðặc biệt, hai trận lũ lụt trong tháng 10-2016 gây thiệt hại cho xã Mai Hóa hơn 35 tỷ đồng. Nhiều thành quả của địa phương gây dựng từ bấy lâu, nhất là trong lĩnh vực xây dựng NTM bỗng chốc bị lũ lụt tàn phá nghiêm trọng, ảnh hưởng tới mục tiêu cán đích NTM mà Mai Hóa đặt ra.

Những khó khăn đó không làm cho xã Mai Hóa lùi mốc thời gian về đích xã NTM vào cuối năm 2016. Ðồng chí Nguyễn Thị Thủy cho biết, lũ lụt ảnh hưởng đời sống người dân và các tiêu chí về cơ sở hạ tầng trong xây dựng NTM nhưng tác động không lớn đến nhóm các tiêu chí không cần kinh phí. Vì thế, Ðảng ủy xã chọn giải quyết nhóm tiêu chí này trước bằng Nghị quyết chuyên đề để củng cố hệ thống chính trị, công tác bảo đảm an ninh trật tự thôn xóm, vệ sinh môi trường…; tiếp đó mới đến nhóm tiêu chí cần nguồn vốn như xây dựng cơ sở hạ tầng, phát triển sản xuất. Ban Thường vụ Ðảng ủy xã đã giao trách nhiệm cho các thành viên trong ban chỉ đạo, ban quản lý chương trình xây dựng NTM xã từng công việc, phần việc cụ thể và yêu cầu phải bám sát địa bàn được phân công để hướng dẫn, đôn đốc, chỉ đạo thực hiện; kiên quyết thay thế, xử lý nghiêm những thành viên thiếu trách nhiệm, không hoàn thành công việc được giao. Các chi bộ đưa nhiệm vụ xây dựng NTM vào nghị quyết để thực hiện.

Bí thư Chi bộ thôn Liên Hóa Mai Thị Tâm chia sẻ, khi bắt tay vào thực hiện nhiệm vụ xây dựng NTM, chúng tôi xác định trước hết là phục vụ đời sống người dân, vì thế phải có sự đồng thuận, ủng hộ của bà con mới làm được. Khi tiến hành làm đường giao thông, một số gia đình chưa hiểu cho nên chưa ủng hộ, thậm chí có nhà còn yêu cầu được đền bù mới giải tỏa công trình, cây cối. Các đồng chí trong Chi ủy, Ban công tác Mặt trận và đoàn thể đến từng nhà vận động, giải thích rõ chủ trương, cách làm và đề nghị các hộ gia đình tham gia. Khi đã thông suốt, bà con không chỉ tự nguyện di dời hàng rào, hiến đất mà còn góp tiền, công sức tham gia làm đường bê-tông để đẹp xóm, đẹp nhà. Từ một thôn có gần 3 km đường làng, ngõ xóm đất đỏ, đến nay, hơn hai phần ba chiều dài tuyến đường được đổ bê-tông khang trang, không còn cảnh sình lầy khi đến mùa mưa lũ như trước.

Phát huy nội lực xây dựng NTM bền vững

Ðến xã Mai Hóa, chúng tôi còn được giới thiệu về một mô hình phát huy nội lực để xây dựng NTM khá sinh động, đó là thôn Lạc Hóa. Nhiều người nói vui: Lạc Hóa bây giờ không còn lạc hậu nữa. Rót ly chè xanh đặc quánh mời khách, Bí thư chi bộ thôn Lạc Hóa Trần Bá Cư cho biết, Lạc Hóa là làng mới, cách trung tâm xã Mai Hóa chừng 6 km, bao quanh là đồi núi và sông Rào Trổ. Người dân trong thôn giao thương với bên ngoài đều bằng thuyền ngang qua sông. Tổng diện tích tự nhiên toàn thôn khoảng 85 ha nhưng chỉ có 7,5 ha đất sản xuất, còn lại chủ yếu là đồi núi, sông suối. Ngày đầu thành lập, thôn Lạc Hóa không điện, đường, trường, trạm y tế, đời sống của người dân gặp nhiều khó khăn. Chính vì chậm khắc phục việc "bốn không" trong thời gian dài nên Lạc Hóa được xem là địa phương lạc hậu so với mặt bằng chung của huyện Tuyên Hóa. Thế nhưng, Lạc Hóa đã có bước tiến dài bằng nội lực của người dân trên vùng đất mới, kể từ sau khi có con đường liên xã Mai Hóa - Ngư Hóa. Nhận thấy tiềm năng của vùng đồi núi, Chi bộ Lạc Hóa vận động người dân nhận đất trồng rừng. Trước kia chưa có đường thì thu hoạch gỗ phải vận chuyển bằng thuyền rất vất vả, chi phí cao, nhưng nhờ có đường giao thông, xe ô-tô vào tận chân núi. Nhiều đảng viên đã đi đầu trong cải tạo vườn tạp để trồng các loại cây có giá trị kinh tế cao. Theo đồng chí Trần Bá Cư, trong khi sinh hoạt chi bộ, việc trao đổi, mạn đàm về mô hình sản xuất mới, giá bán gỗ và giống cây lâm nghiệp… luôn là nội dung sôi nổi, thu hút sự tham gia của các đảng viên, từ đó lan tỏa ra các hộ gia đình trong thôn. Nhờ trồng rừng và phát triển kinh tế vùng gò đồi, đời sống của người dân Lạc Hóa được cải thiện mau chóng. Có thu nhập rồi tích lũy, bà con xây dựng nhà ở kiên cố, mua sắm thêm nhiều đồ dùng sinh hoạt giá trị để nâng cao chất lượng cuộc sống. Hiện nay, 100% số hộ dân Lạc Hóa được sử dụng điện lưới, 95% tuyến đường nội thôn được đổ bê-tông, thôn chỉ còn sáu hộ nghèo chủ yếu là những trường hợp già cả, bệnh tật. Ðặc biệt ở Lạc Hóa, tình trạng học sinh bỏ học giữa chừng đã chấm dứt.

Theo đồng chí Trần Bá Cư, để vùng đất Lạc Hóa chuyển mình đi lên như hôm nay, trước hết phải khẳng định sự lãnh đạo, chỉ đạo sát, đúng đắn của cấp ủy các cấp bằng các nghị quyết để phát triển kinh tế, nâng cao đời sống người dân. Mặt khác, đó là sự năng động, phát huy nội lực và tự tin biến cái bất lợi về địa hình thành tiềm năng để phát triển kinh tế của người dân địa phương. Ðã có lúc người dân Lạc Hóa tưởng chừng như không trụ lại được ở vùng đất mới đầy gian nan, nhưng khi các tiềm năng được khai thác, giờ đây đất rừng ở Lạc Hóa đã là đất "vàng". Người dân an cư và gắn bó hơn với vùng đất trù phú nơi thượng nguồn sông Rào Trổ.

Xã Mai Hóa hiện có 2.193 hộ với 8.234 nhân khẩu sống chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp và dịch vụ thương mại. Ðể nâng cao thu nhập cho người dân, Ðảng ủy, UBND xã đã thực hiện các đề án hỗ trợ phát triển sản xuất như phát triển chăn nuôi trang trại và gia trại, nuôi thủy sản trên sông Gianh và ao hồ từ nguồn nước đập Bẹ, cải tạo vườn tạp, phát triển trồng rừng kinh tế. Mai Hóa là xã đầu tiên ở huyện Tuyên Hóa phối hợp Viện Quy hoạch xây dựng Quảng Bình tiến hành khảo sát, lập quy hoạch xây dựng NTM, trong đó chú trọng việc quy hoạch phát triển các khu dân cư mới và chỉnh trang các khu dân cư hiện có; tiến hành cắm và giao mốc giới các khu quy hoạch theo từng chức năng như khu kinh doanh dịch vụ, khu sản xuất tiểu thủ công nghiệp, vùng trồng cây công nghiệp… đến các hộ gia đình. Chính quyền và người dân bám sát quy hoạch để thực hiện, nhờ đó, bộ mặt NTM của Mai Hóa ngày càng khang trang, khởi sắc. Việc sản xuất, kinh doanh của người dân thuận lợi nhiều hơn so với trước đây.

Phó Bí thư Thường trực Ðảng ủy xã Nguyễn Thị Thủy cho biết, tuy là xã NTM nhưng đối với một số tiêu chí, Mai Hóa chỉ mới đạt ở mức thấp nhất theo quy định. Vì vậy, thời gian tới, xã tiếp tục phấn đấu nâng cao tỷ lệ và chất lượng các tiêu chí để việc xây dựng NTM đi sâu vào thực chất và bền vững hơn, đáp ứng nhu cầu nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.

BÀI VÀ ẢNH: HOÀNG PHÚC