Đăng nhập

Đăng nhập để trải nghiệm thêm những tính năng hữu ích
Zalo

Phản gián thất bại thảm hại, Iran cầu cứu tình báo Nga

Mới đây, Nga đã ký kết một Hiệp ước Tình báo với Iran, nhằm giúp đỡ Tehran cải thiện khả năng phản gián.

Trong những năm qua, Cộng hòa Hồi giáo Iran đã trải qua một số thất bại về phản gián. Tháng trước, Iran và Nga, đã ký một hiệp ước Nga sẽ hỗ trợ của chính quyền Tehran cố gắng cải tổ hoạt động phản gián của mình.

Các cơ quan tình báo Iran

Cộng hòa Hồi giáo Iran có một bộ máy tình báo rộng lớn và phức tạp. Hai cơ quan tình báo quan trọng nhất của nó là Bộ Tình báo (MOI) và Văn phòng tình báo của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC). Một tổ chức tình báo quan trọng thứ ba là Tổ chức Bảo vệ Tình báo của IRGC, hoạt động độc lập với cánh tình báo, chuyên thực hiện các hoạt động phản gián.

Trong khi các tổ chức tình báo của Iran được trang bị tốt và đã đạt được những thành công quan trọng (đặc biệt là trong lĩnh vực tình báo tín hiệu, hay còn gọi là SIGINT), thì bộ máy tình báo của quốc gia này lại thiếu hiệu quả về phản gián, hay còn gọi là "bảo vệ tình báo" như cái tên của nó.

Ba thất bại trong hoạt động phản gián gần đây nhất - tất cả đều rất nghiêm trọng, bao gồm: Vụ ám sát người đứng đầu Lực lượng đặc nhiêm al-Quds là tướng Qassem Soleimani ở Baghdad-Iraq (tháng 1/2020); vụ giết chết nhân vật số 2 của al-Qaeda là Abdullah Ahmed Abdullah (Abu Muhammad al-Masri) hồi tháng 8/2020 và vụ ám sát kiến trúc sư của chương trình hạt nhân Iran là ông Mohsen Fakhrizadeh (tháng 11/2020).

Điểm đặc biệt là 2 vụ ám sát sau đều xảy ra ngay tại Thủ đô Tehran của Iran. Điều này cho thấy sự thiếu hiệu quả đến như thế nào của cơ quan phản gián nước này.

Sau khi nhân vật số hai của al-Qaeda, Abu Muhammad al-Masri, bị Mossad của Israel ám sát ở Tehran, chuyên gia Ardavan Khoshnood lập luận rằng, điểm yếu trong hoạt động phản gián sẽ buộc Iran phải cải tổ hoạt động này. Để làm như vậy, Tehran có khả năng chuyển sang hợp tác với Nga và Trung Quốc.

Vào tháng 1 năm 2021, Bộ trưởng Ngoại giao Iran Muhammad Javad Zarif đã có một chuyến thăm tới Moscow để gặp người đồng cấp của mình là ông Sergey Lavrov. Bộ trưởng Zarif đã đến Nga hơn 30 lần, điều này cho thấy sự phụ thuộc lớn của Tehran vào Moscow.

Vụ ám sát gần nhất đối với nhà vật lý hạt nhân Mohsen Fakhrizadeh (ngày 27/11/2020)

Tuy nhiên, điều khiến chuyến thăm gần đây nhất của ông Javad Zarif trở nên quan trọng nhất chính là việc hai nước ký hiệp ước an ninh.

Thực chất của Hiệp ước an ninh thông tin Nga-Iran

Ngoại trưởng Lavrov nói với Hãng thông tấn Nga TASS rằng: “Chúng tôi [Nga và Iran] đã ký một thỏa thuận liên chính phủ về hợp tác đảm bảo an ninh thông tin” - ông Lavrov nói nhưng không cung cấp thêm chi tiết.

Tuy nhiên, Iran tiết lộ thông qua Hãng thông tấn IRNA rằng, thỏa thuận liên quan đến sự hợp tác trong lĩnh vực “thông tin, tội phạm do sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông; hỗ trợ công nghệ, hợp tác quốc tế, bao gồm do thám, điều phối và hợp tác cho các cộng đồng khu vực và quốc tế, để đảm bảo an ninh quốc gia và quốc tế”.

Trong khi thỏa thuận bề ngoài nhằm mục đích tăng cường hợp tác giữa các quốc gia trong lĩnh vực an ninh mạng, Hãng thông tấn Tasnim (có mối liên hệ chặt chẽ với IRGC) cho biết, người đứng đầu Tổ chức Phòng vệ Dân sự của Iran… đã tiết lộ kế hoạch hợp tác chung tập trung vào trao đổi thông tin tình báo, tương tác chống lại các mối đe dọa và phòng thủ chung.

Còn Bộ Ngoại giao Iran tuyên bố trong một thông cáo báo chí rằng, Iran và Nga đã ký một "Hiệp ước Hợp tác An ninh Thông tin" và một trong những mục tiêu của hiệp ước là "tăng cường an ninh thông tin".

Mặc dù an ninh thông tin và an ninh mạng là mục tiêu chính của thỏa thuận, nhưng các học giả nghiên cứu về tình báo đều nhận thức rõ về mối liên hệ chặt chẽ giữa an ninh thông tin và phản gián.

Nhiều người cho rằng, an ninh thông tin thực sự là mục tiêu chính của phản gián (hay "bảo vệ tình báo", sử dụng thuật ngữ của Iran), bởi tình báo mạng được nhiều tổ chức tình báo coi là một vấn đề thuộc lĩnh vực phản gián.

Các nhà khoa học hạt nhân Iran bị ám sát từ trái qua phải, từ trên xuống dưới: Mohsen Fakhrizadeh, Masoud Ali-Mohammadi, Majid Shahriari, Fereydoun Abassi-Davani, Darioush Rezaeinejad, Mostafa Ahmadi-Roshan

Iran không thể chần chừ được nữa

Hiệp ước Iran-Nga không phải là một bất ngờ. Hơn một năm đã trôi qua kể từ khi Tướng Soleimani bị giết, bảy tháng đã trôi qua kể từ vụ ám sát thủ lĩnh al-Qaeda al-Masri và bốn tháng sau vụ giết hại chuyên gia hạt nhân Mohsen Fakhrizadeh.

Mà đây mới chỉ là những vụ ám sát điển hình trong một năm qua, còn trước đó là vô số sự việc khác, thậm chí đã có tới gần một chục nhà khoa học hạt nhân đầu ngành của Iran đã thiệt mạng trong 10 năm qua, khiến nước này mất đi hầu hết những tinh hoa ưu tú nhất về hạt nhân.

Không còn nghi ngờ gì nữa, vụ ám sát ông Mohsen Fakhrizadeh hồi tháng 11 năm ngoái là một sự xấu hổ lớn đối với chính quyền Tehran, chính nó đã thúc đẩy quá trình này.

Điều này đặc biệt đúng với thực tế là người lãnh đạo cơ quan phản gián Iran gần đây đã tuyên bố trong một cuộc phỏng vấn rằng, vụ ám sát ông Fakhrizadeh được tổ chức bởi một thành viên của lực lượng vũ trang Iran.

Điều này (nếu đúng), đã cho thấy rằng, tình báo và phản gián của Iran không chỉ kém mà còn dễ bị xâm nhập, chi phối.

Đối diện với thực trạng đó, các tổ chức tình báo Iran đã có nhiều thời gian để phân tích bộ máy phản gián của mình, can đảm nhìn thẳng vào những điểm yếu chết người của mình và trình bày những phát hiện của họ với các nhà hoạch định chính sách của đất nước.

Do đó, chính quyền Tehran cần sự giúp đỡ trong lĩnh vực này và hiệp ước an ninh thông tin Iran-Nga có thể là phương tiện tốt nhất để thực hiện những cải cách cần thiết.

Thiên Nam

Nguồn Đất Việt: http://datviet.trithuccuocsong.vn/quoc-phong/binh-luan-quan-su/phan-gian-that-bai-tham-hai-iran-cau-cuu-tinh-bao-nga-3428666/