Phát hành cổ phiếu giá thấp: Món hời hay rủi ro?

Gốc
Hàng loạt công ty niêm yết và đăng ký giao dịch quyết định phát hành thêm cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu với giá rất thấp, gần như “biếu không”...

Phát hành cổ phiếu giá thấp: Món hời hay rủi ro? - Ảnh 1

Hàng loạt công ty niêm yết và đăng ký giao dịch quyết địnhphát hành thêm cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu với giá rất thấp so với thị giá, gầnnhư “biếu không” cổ phiếu. Liệu cổ đông có thực sự kiếm được món hời lớn vàkhông gặp rủi ro? Nhà đầu tư cần xem xét kỹ việc pha loãng cổ phiếu khi doanh nghiệp pháthành thêm.

Ngày 12/6/2017, Hội đồng Quản trị Công ty Cổ phần Sản xuất Kinh doanh Xuất nhâp khẩu Dịch vụ và Đầu tư Tân Bình (mã TIX-HOSE) thông qua việc pháthành 2,4 triệu cổ phiếu giá 20.000 đ/cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu, tỷ lệ thực hiện100:5, thời gian chuyển nhượng quyền mua từ 4/7-24/7/2017, quyền mua được chuyểnnhượng một lần.

Giá giao dịch cổ phiếu TIX đạt 37.000 đ/CP (phiên 13/6/2017),như vậy giá phát hành 20.000 đ/cổ phiếu thấp hơn 45% so với thị giá. Tuy nhiên, giáTIX liên tục giảm, phiên 17/7 xuống còn 33.400 đ/cổ phiếu.

Đáng chú ý nhất là Công ty Cổ phần Viglacera Hạ Long (mã VHL-VHL) thôngbáo sẽ chào bán 9 triệu cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu với giá 10.000 đ/cổ phiếu, nguồn vốnhuy động dự kiến để đầu tư vào Công ty Cổ phần Viglacera Đông Triều và bổ sung vốn lưu động.

VHL đã chốt ngày đăng ký cuối cùng thực hiện quyền mua cổ phiếu phát hành thêmlà 12/7/2017. Đồng thời, đây cũng là ngày chốt danh sách cổ đông hiện hữu đượcnhận cổ tức tiền mặt năm 2016, tỷ lệ 93,25%. Cổ đông hiện hữu được phép chuyểnnhượng quyền mua từ ngày 21/7/2017 đến ngày 8/8/2017.

Đáng chú ý là từ sau ngàycổ đông thông qua phương án phát hành 9 triệu cổ phiếu (3/4/2017) cho cổ đông hiện hữuvới giá bằng mệnh giá (10.000 đ/cổ phiếu), quá thấp so với thị giá ngày 3/4 là 39.600đ/cổ phiếu, các cổ đông nhỏ lẻ không bán ra đẩy giá VHL vọt lên 55.200 đ/CP (phiên10/7), gấp 5,5 lần giá phát hành.

Tuy nhiên, sau ngày chốt quyền mua (12/7) giá VHLgiảm liên tục 5 phiên, từ 53.300 đ/cổ phiếu xuống còn 47.000 đ/cổ phiếu (phiên 17/7).

Đâylà trường hợp điển hình về công ty có mức tăng trưởng cao nhiều năm qua cùng vớitỷ lệ trả cổ tức bằng tiền mặt rất cao nhưng phát hành cho cổ đông hiện hữu vớigiá bèo, gần như “biếu không” cổ phiếu.

Tuy nhiên, do cơ cấu cổ đông khá cô đặcnên giá cổ phiếu VHL thăng giáng rất mạnh. Hiện hai cổ đông lớn nhất của VHL làTổng công ty Viglacera - công ty sở hữu 50,48% vốn và Andbanc InvestmentsSif-Vietnam Value And Income Portfolio sở hữu 15,15% vốn.

Tập đoàn Hòa Phát (mã HPG-HOSE) cũng thực hiện chào bán252,8 triệu cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu với giá 20.000 đ/cổ phiếu, bằng gần 2/3 mứcgiá đang giao dịch trên thị trường.

Công ty Cổ phần Đầu tư và Kinh doanh nhà Khang Điền(mã KHD-HOSE) công bố Nghị quyết Hội đồng Quản trị thông qua phương án phát hành hơn 93,6triệu cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu, giá phát hành dự kiến là 15.000 đ/cổ phiếu, bằngmột nửa thị giá đang giao dịch.

Hội đồng Quản trị Công ty Cổ phần Thép Việt Ý (mã VIS-HOSE) vừa thôngqua quyết định chào bán hơn 24,6 triệu cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu, giá chàobán 15.000 đ/cổ phiếu, bằng 68% thị giá phiên ngày 5/7/2017.

Bên cạnh phát hành với giá ưu đãi, thấp hơn thị giá khá nhiềuthì cổ phiếu phát hành cho cổ đông hiện hữu còn không bị giới hạn thời gianchuyển nhượng.

Ngay cả trường hợp nhà đầu tư khác mua quyền mua của cổ đông hiệnhữu cũng không bị hạn chế chuyển nhượng. Trường hợp cổ đông hiện hữu không thựchiện quyền mua hoặc thực hiện quyền mua không hết, số cổ phiếu còn lại đượchội đồng quản trị phân phối cho đối tượng khác và số cổ phiếu này mới bị hạn chế chuyển nhượngtrong vòng 1 năm kể từ ngày hoàn thành đợt chào bán.

Đối với cổ đông hiện hữu,cổ phiếu cho dù là phát hành giá gần như “cho không biếu không”  thì saukhi hoàn tất sẽ bị pha loãng nên có được hưởng lợi hay không hoàn toàn phụ thuộcvào kỳ vọng sau đó của thị trường dành cho doanh nghiệp.

Vấn đề quan trọng nhất là nhà đầu tư cần xem xét kỹ việc phaloãng cổ phiếu khi phát hành thêm cổ phiếu mới. Pha loãng cổ phiếu là hiện tượngsuy giảm lợi nhuận trên cổ phiếu (EPS) do phát hành cổ phiếu mới bởi các hìnhthức khác nhau (phát hành cho cổ đông hiện hữu, phát hành riêng lẻ, phát hànhcho cán bộ công nhân viên, phát hành trái phiếu có quyền chuyển đổi thành cổ phần).

Cổ phiếuthưởng, trả cổ tức bằng cổ phiếu không làm pha loãng cổ phiếu do không có nguồntiền mới vào doanh nghiệp và tăng trưởng lợi nhuận trên cổ phiếu là không đổi.

Nhằm tránh hiệu ứng pha loãng cổ phiểu thì lợi nhuận trên cổphiếu của các doanh nghiệp tăng vốn cũng sẽ phải tăng với tốc độ bằng vớitốc độ tăng phát hành thêm.

Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp có đợt phát hành tăng vốnthêm 30-50%, thậm chí gấp 2-3 lần nhưng lợi nhuận trên cổ phiếu của năm sau phát hành chỉ tăng10-15%. Đây thực sự là một thách thức quá lớn đối với các doanh nghiệp pháthành thêm cổ phiếu.

Hơn nữa, nhiều chuyên gia đã cảnh báo về việc huy động vốnsử dụng sai mục đích, quá lạm dụng khai thác thị trường nhưng hồ sơ xin pháthành cổ phiếu ra công chúng của nhiều công ty được “vẽ” ra rất hay cùng với bổsung vào bản cáo bạch phân tích về rủi ro pha loãng cổ phiếu theo giá bán dự kiếnvà phân tích rõ hơn về rủi ro dự án theo yêu cầu của Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước, nhưng nhà đầu tư vẫnchưa nhìn thấy hiệu quả của phương án sử dụng vốn thu được sau đợt chào bán.

Một ví dụ gần đây nhất là tại Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2017 củaCông ty cổ phần Đầu tư và Khoáng sản AMD Group (mã AMD-HOSE), tổ chức cuối tháng 4/2017, cổđông đã thông qua phương án phát hành gần 130 triệu cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu vớitỷ lệ 1:2, để nâng vốn từ 649 tỷ lên 1.946 tỷ đồng, giá phát hành dự kiến10.000 đ/cổ phiếu, trong khi thị giá khi đó là 10.650 đ/cổ phiếu.

Ngày 11/7, Hội đồng quản trị AMD côngbố nghị quyết thông qua phương án sử dụng vốn chi tiết của đợt chào bán nêutrên, số tiền thu được gần 1.298 tỷ đồng. AMD sẽ sử dụng 950 tỷ đồng đầu tư tiếpcác nhà máy, dự án mỏ đá như đầu tư giai đoạn 2 mỏ đá núi Loáng và núi Bền tạitỉnh Thanh Hóa, nhà máy và hệ thống khai thác mỏ đá tại núi Ác Sơn, Thanh Hóa,nhà máy chế tác đá ở Khu công nghiệp Hoàng Long.

Tuy nhiên, từ phiên ngày 11/7đến nay, giá AMD giảm 4 phiên liên tiếp, xuống còn 9.700 đ/cổ phiếu với thanh khoảntrên dưới 1 triệu cổ phiếu/phiên.

Hải Bằng

Tin nóng

Tin mới