Phát hiện thú vị về cuộc đời và sự nghiệp của nhà báo Phan Khôi

Gốc
'Nhìn lại quá trình sưu tầm và tái công bố tác phẩm của Phan Khôi' là chủ đề của buổi tọa đàm do NXB Tri Thức tổ chức ngày 27/9/2019 tại Hà Nội. Tại đây, nhà phê bình văn học Lại Nguyên Ân sẽ trình bày các phát hiện thú vị về cuộc đời và tác phẩm của nhà báo Phan Khôi.

Buổi tọa đàm sẽ có sự góp mặt của nhiều nhà văn, nhà thơ tên tuổi như: Trần Đăng Khoa, Nguyễn Quang Thiều, Tạ Duy Anh, Vũ Ngọc Tiến, Trung Trung Đỉnh, Vũ Thanh, Nguyễn Hữu Sơn, Trần Thiện Khanh, Trần Đình Bá, Phạm Văn Ánh, Đỗ Lai Thúy, Trần Đình Sử, Văn Giá...

Phan Khôi (1887-1959) là một trong những tên tuổi nổi bật của báo chí, văn học Việt Nam thế kỉ XX. Ông sinh năm 1887 tại làng Bảo An, huyện Ðiện Bàn, tỉnh Quảng trong một gia đình danh gia vọng tộc. Dòng họ Phan Khôi cả bên nội lẫn bên ngoại quê quán đều ở tại Ðiện Bàn, Quảng Nam. Ông nội của cụ Phan Khôi từng làm Án Sát tỉnh Khánh Hòa dưới triều vua Tự Ðức, còn ông ngoại là Tổng Ðốc Hoàng Diệu, người đã tuẫn tiết khi thành Hà Nội thất thủ năm 1882 vào tay sĩ quan Pháp Henri Rivìere. Trước khi làm Tổng Ðốc Hà Nội, cụ Hoàng Diệu đã từng đi sứ sang Tây Ban Nha và Anh quốc.

Phan Khôi từng tham gia các phong trào Duy tân, Đông du. Trong phong trào kháng thuế năm 1908, ông bị thực dân Pháp bắt và giam tại Quảng Nam đến năm 1914. Ra tù, ông hoạt động trên lĩnh vực báo chí và văn học ở Huế, Sài Gòn, Hà Nội...

Vì nhiều lý do khách quan, sau khi qua đời vào năm 1959, các tác phẩm của ông không được biên soạn thành các tuyển tập và dần bị quên lãng. Chỉ từ sau năm 1986, di sản trước tác của ông mới được chú ý.

Một trong những người đã bắt tay vào quá trình nghiên cứu các tác phẩm của Phan Khôi không thể không kể đến nhà nghiên cứu văn học Lại Nguyên Ân. Từ những năm 1990, ông đã tự đề xuất và thực hiện việc sưu tầm và tái công bố các tác phẩm đăng báo và cả tác phẩm in sách của Phan Khôi.

Năm 2003, nhà nghiên cứu Lại Nguyên Ân đã biên soạn và cho in các cuốn: Phan Khôi - Tác phẩm đăng báo 1928, Phan Khôi -Tác phẩm đăng báo 1929, Phan Khôi- Tác phẩm đăng báo 1930, Phan Khôi -Tác phẩm đăng báo 1931, Phan Khôi viết và dịch Lỗ Tấn

Năm 2007, nhà nghiên cứu Lại Nguyên Ân tiếp tục cho ra mắt bạn đọc các cuốn sách của nhà báo Phan Khôi: “Tác phẩm đăng báo 1932”, “Tác phẩm đăng báo 1933-1934”, “Tác phẩm đăng báo 1935”, “Tác phẩm đăng báo 1936”, “Tác phẩm đăng báo 1937”, “Tác phẩm đăng báo 1938-1942”, “Tác phẩm đăng báo, in sách 1948-1958”, và gần đây nhất “Tác phẩm đăng báo 1917-1924”. Các cuốn sách này do NXB Tri thức phát hành.

Các tác phẩm của Phan Khôi từng được NXB Tri thức ấn hành

Để cùng đánh giá cuộc đời và sự nghiệp của nhà báo Phan Khôi, NXB Tri thức sẽ tổ chức buổi tọa đàm “Nhìn lại quá trình sưu tầm và tái công bố tác phẩm của Phan Khôi”. Chương trình hy vọng sẽ phần nào hé lộ và làm sáng tỏ về một tác gia đã gắn công việc viết báo với tiến trình tự đổi mới của dân tộc mình trước thời đại mới.

Trong buổi tọa đàm này, nhà nghiên cứu – diễn giả Lại Nguyên Ân sẽ trình bày vắn tắt bước đường tìm lại những tác phẩm đăng báo của tác gia Phan Khôi cũng như nghiên cứu quá trình làm nghề báo và một phần tiểu sử Phan Khôi.

Thanh Xuân