“Phép thử” hòa bình ở I-rắc

Gốc
Kể từ khi chế độ X.Hút-xen (Saddam Hussein) bị lật đổ năm 2003, ngày 7-3 tới, lần thứ hai người dân I-rắc sẽ tiến hành cuộc tổng tuyển cử. Sự kiện này sẽ là "phép thử" đối với tương lai hòa hợp dân tộc và hòa bình ở I-rắc, ngay trước khi Mỹ rút quân khỏi nước này, dự kiến vào cuối năm 2011.

Nhiều người cũng hi vọng, cuộc tổng tuyển cử tới sẽ đánh dấu một bước ngoặt cho I-rắc nhằm chấm dứt 7 năm bạo lực kể từ sau cuộc chiến do Mỹ cầm đầu năm 2003. Tuy nhiên, cuộc tổng tuyển cử này cũng được dự báo sẽ làm tái bùng phát mâu thuẫn sắc tộc, chính trị vốn là một trong những nguyên nhân cơ bản gây ra bạo lực ở I-rắc. Thủ tướng I-rắc N.An Ma-li-ki (Nuri al-Ma-li-ki) vừa tuyên bố, ông sẵn sàng liên kết với người Cuốc (Kurd) hoặc người Hồi giáo dòng Si-ai (Shiite) để thành lập một phe đa số sau cuộc tổng tuyển cử quốc hội sắp tới. Ông Ma-li-ki tuyên bố: "Liên minh Quốc gia I-rắc (INA) và liên minh của người Cuốc có những quan hệ lịch sử mà tiến trình chính trị và hòa giải dân tộc cần. Vì vậy, liên minh chính trị này là một giải pháp quan trọng nhằm xây dựng đất nước". Tuyên bố của ông Ma-li-ki là dấu hiệu rõ nhất từ trước tới nay cho thấy hy vọng của liên minh Nhà nước Pháp quyền của ông muốn đoàn kết với các phe phái đối thủ sau cuộc bỏ phiếu. Giới phân tích nhận xét, ông Ma-li-ki đang chuẩn bị “chạy” những bước quyết định cuối cùng cho cuộc tổng tuyển cử sắp tới, được xem là một bước ngoặt đối với I-rắc trong tiến trình thoát khỏi tình trạng xung đột bạo lực giữa các phe phái. Chính vì vậy, để giành chiến thắng, cần nhanh chóng có bước đi quyết định. Và ông Ma-li-ki đã quyết định chọn INA, bởi INA là đối thủ chính của ông Ma-li-ki, trong khi liên minh của người Cuốc hiện đang kiểm soát khu vực bán tự trị Cuốc-đi-xtan (Kurdistan) của người Cuốc ở I-rắc, nơi được xem như những người quyết định trong các cuộc bỏ phiếu, bởi sự ủng hộ của họ có thể quyết định sức nặng của bất cứ phe phái nào trong việc thành lập chính phủ. Tuy nhiên, nhiệm vụ của ông Ma-li-ki không hề dễ dàng khi cộng đồng người Cuốc ở I-rắc dọa tẩy chay cuộc tổng tuyển cử tới. Chủ tịch Văn phòng Khu vực người Cuốc, ông M.Ba-da-ni (Massoud Barzani) cho biết, cách thức phân chia ghế theo luật tổng tuyển cử mới là "không công bằng đối với người Cuốc và cần được xem xét lại một cách nghiêm túc, nếu không, cộng đồng người Cuốc sẽ tẩy chay tổng tuyển cử". Một yếu tố khác là uy tín của ông Ma-li-ki hiện đang bị ảnh hưởng nghiêm trọng từ sau loạt vụ tấn công vào thủ đô Bát-đa năm 2009. Những bế tắc trên chính trường, cùng tình trạng bạo lực tại I-rắc càng cho thấy sự hoài nghi người dân đối với những người lãnh đạo đất nước. Các chuyên gia phân tích chỉ rõ, tình hình hiện tại cũng đồng nghĩa với việc Thủ tướng cần hiểu rằng sự ủng hộ dành cho ông có thể sẽ ít hơn dự kiến. Gần đây nhất, Mặt trận Đối thoại Quốc gia (NDF), đảng quan trọng của cộng đồng Hồi giáo dòng Xăn-ni (Sunni) trong liên minh chính trị phi giáo phái tại I-rắc, đã tuyên bố tẩy chay tổng tuyển cử. Ngay sau đó, một chính đảng khác là Hội đồng Quốc gia vì các bộ lạc I-rắc, đảng gồm cả người Xăn-ni lẫn Si-ai cũng tuyên bố rút khỏi tiến trình tổng tuyển cử. Các nhà phân tích lo ngại, lời kêu gọi tẩy chay này có thể gieo mầm cho một loạt những hành động bạo lực mới nếu cộng đồng người Xăn-ni cảm thấy lại bị gạt ra ngoài đời sống chính trị tại I-rắc. Những gì đang diễn ra hiện nay ở I-rắc cho thấy, gần 7 năm sau khi chế độ X.Hút-xen bị lật đổ, mâu thuẫn giữa các cộng đồng người Hồi giáo dòng Xăn-ni, Si-ai và người Cuốc không những không được tháo gỡ mà ngày càng trầm trọng khiến tương lai hòa giải và hòa hợp dân tộc, yếu tố mấu chốt quyết định sự ổn định ở I-rắc, càng trở nên khó khăn và chặng đường tiến tới ổn định tình hình nước này còn mờ mịt. Dự báo, sau cuộc tổng tuyển cử ngày 7-3 tới (nếu được tổ chức thành công), I-rắc cũng sẽ phải mất nhiều tuần, thậm chí nhiều tháng mới có thể thành lập chính phủ mới. Trong khi chính phủ đang nỗ lực bình ổn tình hình thì nhiều nhóm khủng bố vẫn tuyên bố sẽ sử dụng mọi biện pháp để phá hoại cuộc tổng tuyển cử. Các quan chức an ninh Mỹ và I-rắc thừa nhận, họ đã lường trước tình trạng gia tăng những vụ tấn công trước cuộc tổng tuyển cử ngày 7-3 tới, và đây cũng được coi là bài kiểm tra quan trọng cho nỗ lực hòa giải dân tộc và tiến trình dân chủ tại I-rắc. NGUYỄN HÒA

Tin nóng

Tin mới