Phía sau những ca mổ ghép thận ở Hà Nội

Gốc
Dù là cơ sở non trẻ trong ghép thận, tôi thật bất ngờ khi biết, Bệnh viện (BV) Đa khoa Xanh Pôn lại sớm được sự tín nhiệm như vậy. Một Việt kiều ở Đức với tiến triển bệnh phức tạp, tuổi đã cao lại quyết định quay về nước và tín nhiệm chọn bệnh viện này để ghép thận. 9 bệnh nhân đã được ghép thận ở đây với nhiều bệnh cảnh khác nhau đều cho kết quả tốt. Và càng nghe, tôi càng thấy ngỡ ngàng, ngay từ khâu vô khuẩn…

Phía sau những ca mổ ghép thận ở Hà Nội - Ảnh 1

Từ nội khoa cho đến…

Là người ngoại đạo, tôi cứ nghĩ rằng, ghép thận chỉ là ngoại khoa (mổ xẻ) là chính. Nhưng sau khi trò chuyện với các bác sĩ, tôi nhận thấy, để thành công cho một ca ghép thận thì mới biết, rất nhiều công đoạn với rất nhiều kíp để hoàn thành một ca ghép.

Là Trưởng ban thư ký của Đề án ghép thận, BS-ThS Nguyễn Hiền Vân (Trưởng khoa Nội 1) cho chúng tôi biết một cách tổng quát nhất các khâu của ghép thận. Nữ BS Vân cho biết, 9 bệnh nhân đã mổ là 9 cảnh bệnh, về mức độ bệnh, tiến triển bệnh, ghép cùng huyết thống, khác huyết thống…, nhưng kết quả đều tốt. Không một ai bị biến chứng vì ghép thận, kết quả thật mỹ mãn.

BS-ThS Ngô Thị Thanh Hải – Trưởng khoa Nội 2 - cho biết, với ca ghép gan, trước khi được hội chẩn chuyên môn, phải qua Hội đồng hội chẩn pháp lý, ngoài các bác sĩ còn có các chuyên gia về tâm thần, luật sư. Một trong những nhiệm vụ của hội đồng này là xem việc cho, nhận thận này có đủ yếu tố pháp lý hay chưa. Bởi việc cho thận hiện nay vẫn được coi là khâu rất nhạy cảm.

Chỉ riêng khâu tưởng là đơn giản nhất, công tác kiểm soát nhiễm khuẩn, tôi nghe mà không khỏi bất ngờ. Bởi lẽ, không chỉ trong phòng mổ, khi mà bệnh nhân đã mổ xong phải mặc 3 lớp quần áo, các thang máy dự kiến di chuyển bệnh nhân phải được vô khuẩn trước đó 3 tiếng và niêm phong lại. Phòng hậu phẫu để tiếp đón bệnh nhân cũng vậy, đều được vô khuẩn và niêm phong vài ngày trước đó. Cáng di chuyển bệnh nhân về đến phòng hậu phẫu được phun dung dịch sát trùng đặc biệt trước khi vào phòng cùng bệnh nhân. Ngay cả đến khi cởi áo bệnh nhân cũng có cung bậc riêng…

… ngoại khoa

Là bác sĩ ngoại khoa ở khoa Tiết niệu (khoa trực tiếp thực hiện ghép thận), ThS Phan Tùng Lĩnh kể với chúng tôi khá kỹ từ việc lấy thận của người cho, rửa thận đến ghép thận.

Nghe BS Lĩnh, mới biết hóa ra việc lấy thận cũng cực kỳ phức tạp. Điều tối thiểu nhất là không để quả thận bị tổn thương. Cấu tạo mỗi quả thận của mỗi người cũng khác nhau, chẳng hạn có người có 1, người có 2 động mạch; người có động mạch dài, người lại ngắn… Để dễ dàng cho khâu ghép, thì kíp BS lấy thận phải lấy được cuống động mạch càng dài càng tốt. Đến khâu rửa thận, kíp này phải dùng một hóa chất đặc biệt để phun vào mạch máu của quả thận để rửa sạch hết máu cũ. Điều này cực kỳ quan trọng, vì nếu còn máu dễ gây thải loại hoặc làm tắc mạch máu sau này.

Đến công đoạn ghép thận, nghe là… choáng. Trước hết là phải “tạo ổ” cho quả thận này ở hố chậu (trái hoặc phải), chứ không phải đặt vào vị trí quả thận hỏng (vì cả hai quả thận cũ vẫn được để nguyên đó). Riêng khâu, nối các động mạch của thận ghép với động mạch ở hố chậu, nghe là thấy… vã mồ hôi, khỏi cần nói, vì nói cũng không hết được. Do bệnh tình, bàng quang của các bệnh nhân này đều bị nhỏ, do đó việc cắm niệu quản của thận vào bàng quang cũng rất khó khăn.

Theo BS Lĩnh, kết quả ghép thận thì sơ bộ có thể đánh giá ngay lúc bắt đầu nối các mạch máu, cắm niệu quản. Khi các kẹp mạch máu bỏ ra, quả thận đang từ trắng bệch dần chuyển sang màu hồng, không có vùng nào bị xám thì kết quả là khả quan. Sờ vào quả thận, thấy không mềm, không cứng là tốt. Nếu thận cứng, chứng tỏ máu chưa thông, có vào mà không có ra. Hoặc nếu thận mềm, điều đó máu vào thận chưa tốt… Liền ngay sau đó là có nước tiểu vào bàng quang – tùy lượng nhiều ít mà BS có thể đánh giá mức độ thành công. BS Lĩnh cũng nói tương đối kỹ các trường hợp đột xuất xảy ra khi đang mổ và cách xử lý nó như sự co thắt đột ngột của động mạch chẳng hạn. Nhưng…

Tiếng điện thoại lại reo lên gọi hội chẩn và tôi không thể lấy hơn nữa thời gian của BS. Đấy cũng là điểm chung nhất khi tôi gặp các BS ở đây. Họ quá bận, dù có BS vừa thức đêm qua để mổ.

- Ghép thận của Bệnh viện (BV) Đa khoa Xanh Pôn được BV 103 thuộc Học viện Quân y là nơi chuyển giao công nghệ. Đồng thời cũng nhận được sự hỗ trợ của một số bệnh viện tuyến Trung ương.

- BV Đa khoa Xanh Pôn là BV đầu tiên của Hà Nội và là BV thứ 13 của Việt Nam ghép thận.

- Bệnh nhân Phạm Lê Hoan (60 tuổi, bệnh nhân thứ 10) đang nghe BS Hải tư vấn - nói với tôi lý do chọn BV Xanh Pôn: Ở đây có cơ sở kỹ thuật hiện đại nhất Đông Nam Á, được BS tư vấn rất tận tình và được BV 103 chuyển giao công nghệ (BV đầu tiên ở Việt Nam ghép thận) nên rất yên tâm.

Tin nóng

Tin mới