Phố Cáo – Đêm nước đổ

Gốc
Chiều 10-9, vùng biên giới Hà Giang hứng một cơn mưa như đổ nước. Tại Đồn BP Phố Bảng, chúng tôi và anh em cán bộ, chiến sĩ nín thở theo dõi diễn biến xấu của thời tiết. Hơn 2 tháng qua, lượng mưa đổ xuống nơi này nhiều hơn những năm trước, đất và người đều đã mệt oải với mưa và nước đổ. Tối sẫm trời, tin từ Phố Cáo báo lên, lũ ngập nhà dân, tường đổ, bà con đang hoảng hốt. Lập tức, Đại úy Tạ Tấn Hoàng, Phó Đồn trưởng Đồn BP Phố Bảng phát lệnh triển khai đội hình xuống dân chống lũ. Trời đêm biên cương mưa không ngớt, tối như hang thẳm. Đèn pin trong tay, chúng tôi hành quân về phía nước lũ đang đổ xuống khu dân cư.

Phố Cáo – Đêm nước đổ - Ảnh 1

Cán bộ, chiến sĩ Đồn BP Phố Bảng giúp người dân Phố Cáo chạy lũ đêm 10-9. Ảnh: Trương Thúy Hằng

Tai ương bất ngờ

Có 7 ngôi nhà, chủ yếu là nhà trình tường đã cũ của bà con người Mông thôn Sảng Pả, xã Phố Cáo bị nước lũ và bùn đất tràn vào. Những ngôi nhà này nằm không xa con suối lớn chảy xuống từ Suối Thầu, sát biên giới vào qua trung tâm xã. Như vậy, nếu trời tiếp tục mưa và nước dâng lớn hơn thì cả khu dân cư sẽ có nguy cơ chìm trong lũ cuốn.

Không một phút chần chừ, vừa “đổ bộ” xuống, Đại úy Tạ Tấn Hoàng triển khai cán bộ, chiến sĩ vào ngay các nhà dân để cứu đồ đạc. Chủ các gia đình gặp thiên tai bất ngờ, mặt vẫn còn nguyên vẻ hoảng hốt. Họ im lặng chịu đựng và thu xếp đồ đạc, trả lời những lời hỏi thăm một cách buồn bã. Đa số các gia đình đều rất nghèo. Ngôi nhà trình tường đã cũ. Các khe nước nhỏ phá vỡ chân tường từ bên ngoài thành các lỗ nhỏ, rồi nước theo đó vào nhà. Như vậy, các mảng tường nứt vỡ và yếu có nguy cơ sập xuống bất cứ lúc nào. Đại úy Hoàng nhắc anh em đang lội lõm bõm trong nước để tát nước và cứu đồ đạc “cẩn thận kiểm tra hệ thống điện trong nhà, chú ý nguồn điện, dây điện rơi xuống nước, tránh để điện giật”.

6 gia đình của các chủ hộ Thào Thị Dính, Ly Chúng Dình, Ly Vả Sán, Ly Nỏ Dình, Ly Tháy Chơ, Ly Xìa Say đều ở trong những ngôi nhà có nền đất thấp và cả đời họ chưa bao giờ phải chứng kiến hiện tượng nước tràn vào nhà, ngập lên gần giát giường. Có gia đình khi chúng tôi vào tới, nước lênh láng khắp nơi, bức tường nhà chực đổ ập xuống mà những người đàn bà trong nhà vẫn ngồi bên bếp lửa. Họ dường như không thể chấp nhận sự thật là cơn mưa quá to, nước đến quá nhanh và họ đang mất đi ngôi nhà trú ngụ vào đêm nay, và về lâu dài buộc phải thay bằng ngôi nhà khác.

Các cán bộ địa phương cũng có mặt ở thực địa, hỏi thăm tình hình, chủ nhà trả lời và thuật lại tai ương vừa mới ập tới trong vẻ mặt buồn bã. Cả thôn Sáng Pả nháo nhác mượn cuốc xẻng đào rãnh thoát nước, dùng xô, chậu để tát nước ra khỏi nhà. Chăn chiếu và quần áo phải cuốn trong bao dứa để mang ra khỏi nhà. Đại úy Hoàng bảo, nhà người dân rất nghèo, cái gì còn cứu được quyết tâm cứu cho bà con, để lũ rút còn tận dụng lại. Ngô phơi trên gác, gia súc, vật nuôi, giường chiếu, nồi niêu trong bếp đều phải được mang tới nơi an toàn.

Mệnh lệnh từ trái tim

Người dân chưa bao giờ gặp cảnh nước lũ lớn như thế này, nên không có khả năng chống đỡ, trong nhà càng không có dụng cụ dành riêng cho những sự cố kiểu này. Lực lượng cứu hộ phải tận dụng mọi phương tiện. Có gia đình, cửa nhà nhỏ quá, để khiêng được giường tủ ra khỏi nhà đã rất khó khăn, đồ đạc cũ mục, có khéo mấy cũng không thể cứu vẹn toàn. Đêm tối, phải mò mẫm trong nước, ai nấy đều lo lắng có thể tai ương sẽ lan rộng ra nhiều gia đình... Sau mấy tiếng đồng hồ vật lộn cứu đồ đạc, mồ hôi và nước mưa hòa làm một, lực lượng cứu hộ mới bàn bạc tới phương án phòng chống đợt lũ tiếp theo.

Cách xa, phía đầu nguồn, hộ gia đình bà Lầu Thị Mỷ bị đổ nhà. Trong khi đó, nước lũ ở con suối cạnh nhà chảy rất xiết. Qua một cây cầu nhỏ chênh vênh, chúng tôi tới nhà bà Mỷ. Người phụ nữ Mông 53 tuổi này làm thầy cúng. Đó là lý do bà nhất định không di dời khỏi ngôi nhà của mình. Lý do bởi tục lệ, thầy cúng người Mông không thể tùy tiện di dời bàn thờ của nhà mình, kể cả sang nhà người khác tá túc là việc họ không bao giờ nghĩ tới.

Ngôi nhà của bà Mỷ bị đổ sập 2 bức tường trình đất, bức tường lưng đang lung lay và những cái cột nhà cũng không có gì níu giữ. Lực lượng cứu hộ hội ý nhanh, quyết định đưa toàn bộ đồ đạc và bà Mỷ cùng con gái sang ở nhờ hàng xóm. Gần đó có ngôi nhà đóng cửa, chủ nhà đi làm thuê vắng, đồ đạc và giường của bà Mỷ có thể kê ở mái hiên ngoài, che bạt, trước mắt là tránh lũ đêm nay và chờ làm lại ngôi nhà mới.

Bà Mỷ rưng rưng nhìn những người lính Biên phòng chuyển giúp đồ đạc và kê cho bà chiếc giường dưới mái hiên khô ráo che bạt cẩn thận để tránh gió lạnh. Trong mắt người phụ nữ này, nỗi tuyệt vọng vì tai ương và phải dời ngôi nhà cũ chưa dịu đi, nhưng sự tin tưởng rằng ngày mai cuộc sống sẽ được sắp xếp ổn định lại đã xuất hiện. Trước mắt là một đêm ngủ ngon, về lâu dài, chính quyền địa phương và BĐBP, các lực lượng cứu hộ tại chỗ đều không bỏ rơi bà, và sự chia sẻ cảm thông hiển hiện trên từng hành động, từng sự lo lắng, từng lời an ủi, vận động trong đêm khuya, dưới cơn mưa vẫn chưa dứt.

Con đường dẫn từ trung tâm xã Phố Cáo đi các thôn biên giới như Sảng Pả, Suối Thầu, Tá Tò, Khó Chư đều bị nước xối hư hỏng, cống thoát nước vô hiệu, hệ thống kênh mương bị quá tải, tràn đầy đất đá. Lực lượng Đồn BP Phố Bảng chia nhau lấy cuốc xẻng khơi thông dòng chảy, giảm tải áp lực nước về phía khu dân cư. Có đoạn anh em chiến sĩ phải lấy tay không khơi đất đá, nắn dòng để cống thoát nước hoạt động trở lại.

Anh Lầu Mỳ Pó, Trưởng thôn Sảng Pả mở rộng cửa nhà mình cho những người dân nhà bị ngập nước trú ngụ nhờ đêm nay. Anh bảo vợ đốt lửa để lũ trẻ hong quần áo, không bị rét rồi cho chúng ngủ chung với những đứa trẻ nhà mình. Khi tôi bước vào gần bếp lửa, những đứa trẻ nhà vừa bị ngập nước đang ăn mỳ gói nấu vội, chúng cười đùa với nhau, những tiếng cười khiến người lớn bớt đi lo lắng. Ai nhìn thấy cảnh đó, cũng cảm thấy yên tâm hơn vì bà con tự ý thức về tình làng nghĩa xóm, trách nhiệm đùm bọc nhau lúc thiên tai bất ngờ xảy đến.

Anh Lầu Mỳ Pó nói một phần lý do năm nay Phố Cáo tự dưng bị lũ ngập như vậy là do bà con trồng cỏ voi ở dưới lòng suối, chặn mất dòng chảy của con suối lớn. Mưa to quá, nước dâng không kịp thoát cho nên lũ mới vào nhà. Việc này chính quyền địa phương cũng đã tuyên truyền, vận động nhiều rồi, mà nhiều người vẫn không thấu, bây giờ bị mới tin. “Sau đợt lũ này, phải kiên quyết tuyên truyền cho bà con” – Anh Pó khẳng định.

Đêm khuya, lực lượng cứu hộ thu quân trở về đơn vị. Chúng tôi ngồi ăn với nhau bữa cơm muộn mà lúc chiều vội vã đi cứu hộ chưa kịp ăn. Một đêm mưa biên giới đáng nhớ.

Trương Thúy Hằng

Tin nóng

Tin mới