Đăng nhập

Đăng nhập để trải nghiệm thêm những tính năng hữu ích
Zalo

Rèn luyện kỹ năng tự quản trong trường phổ thông dân tộc tại Lạng Sơn

Trong tổng thể của chương trình và hoạt động giáo dục tại các Trường phổ thông dân tộc nội trú (PTDTNT), phổ thông dân tộc bán trú (PTDTBT), công tác quản lý, tổ chức học sinh thực hiện tự quản là một trong những kỹ năng rất cần thiết nhằm hình thành phẩm chất năng lực học sinh.

Mở rộng mô hình lớp học tự quản

Giáo dục tính tự quản của học sinh là hướng đến xây dựng lớp học tự quản. Tính tự quản là khả năng giúp các em ý thức được việc làm của mình một cách chủ động. Xây dựng tính tự quản là hình thành thói quen trách nhiệm với việc làm của bản thân. Bên cạnh đó rèn luyện cách sắp xếp, tổ chức các hoạt động khi không có sự hỗ trợ của giáo viên hay người lớn.

Môi trường tự quản cũng giúp học sinh có tinh thần tập thể, giúp đỡ nhau trong học tập, tạo sự tự tin, chủ động và sáng tạo với mọi hoạt động của nhà trường, lớp. Điều này góp phần hình thành nhân cách cho các em học sinh củng cố tinh thần trách nhiệm và khả năng giải quyết vấn đề sáng tạo.

Nhiều trường THPT dân tộc (THPTDT) trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn đã tiến hành các phương châm cụ thể để xây dựng các lớp học tự quản, mô hình tự quản hay giáo dục học sinh tự quản.

Những phương châm như “dễ làm trước, khó làm sau”; lấy những lớp vốn đã có nề nếp, ổn định, triển khai xây dựng mô hình trước, sau đó đúc rút kinh nghiệm, nhân ra diện rộng, giúp các em học sinh tự giác hơn trong học tập, rèn luyện đạo đức, hạnh kiểm.

Bên cạnh đó tích cực tham gia các hoạt động chính khóa, ngoại khóa do lớp, do trường tổ chức; các vi phạm về Trật tự an toàn xã hội và các biểu hiện bạo lực học đường giảm hẳn.

Phổ biến mô hình tự quản, học sinh tự quản

Theo báo cáo của ngành GD-ĐT tỉnh, toàn tỉnh hiện nay duy trì 10 trường phổ thông dân tộc (PTDT) nội trú THCS – THPT, 1 trường THPT dân tộc nội trú tỉnh với gần 3.500 học sinh; 100% học sinh thuộc diện được hưởng chế độ theo Thông tư số 109/2009/TTLT/BTC-BGDĐT về thực hiện chế độ tài chính đối với học sinh các trường nội trú.

Cùng đó, có 99 trường PTDT bán trú từ tiểu học đến THCS với hơn 17.000 học sinh, ở môi trường học tập này, các em được hưởng các chế độ theo quy định của Nghị định 116/2016/NĐ-CP quy định chính sách hỗ trợ học sinh và trường phổ thông ở xã, thôn đặc biệt khó khăn. Với các chế độ đãi ngộ này đã giúp các em học sinh yên tâm tới trường học tập.

Trong quá trình xây dựng và thực hiện mô hình lớp học tự quản tại các trường PTDTBT, PTDTNT tỉnh Lạng Sơn, vai trò của đội ngũ giáo viên chủ nhiệm là hết sức quan trọng.

Ngay từ đầu năm học khi tiếp nhận lớp chủ nhiệm, giáo viên chủ nhiệm (GVCN) cần tìm hiểu hoàn cảnh gia đình, năng lực sở trường và đặc điểm của từng học sinh, từ đó xây dựng kế hoạch chủ nhiệm đảm bảo tính khoa học, khả thi, chi tiết theo từng tuần, tháng, học kì phù hợp với thực tiễn của nhà trường.

Kế hoạch cần thông qua toàn thể học sinh trong lớp về mục tiêu, chỉ tiêu cần đạt được của tập thể lớp. Xây dựng đội ngũ cán bộ lớp là lớp trưởng đảm bảo các tiêu chí: có học lực Giỏi, hạnh kiểm Khá, có uy tín với các bạn, mạnh dạn, nhiệt tình, trách nhiệm với lớp với công việc được giao.

Để lớp tự quản tốt, GVCN đã xây dựng đội ngũ cán bộ lớp là lớp trưởng đảm bảo các tiêu chí: có học lực Giỏi, hạnh kiểm Khá, có uy tín với các bạn, mạnh dạn, nhiệt tình, trách nhiệm với lớp với công việc được giao. Ban cán sự được phân công các nhiệm vụ phù hợp với khả năng của từng em.

Phát huy vai trò của giáo viên chủ nhiệm

Tình hình của lớp, trong các buổi học chính khóa, ngoại khóa…, đều được ban cán sự ghi chép đầy đủ kết quả học tập, sinh hoạt của từng buổi học, tiết học, việc thực hiện nội quy, quy định của lớp, của trường, của từng tổ, đội, từng học sinh… Sau đó, trong tiết sinh hoạt lớp, lớp trưởng, bí thư chi đoàn, tổ trực tuần của lớp điểm lại tình hình, nêu các ưu điểm, khuyết điểm, hạn chế của lớp, của từng tổ và của những học sinh “nổi trội” trên cơ sở của ghi chép trong sổ theo dõi.

Cuối mỗi tháng, giáo viên chủ nhiệm và ban cán sự lớp đánh giá, xếp loại hạnh kiểm của từng học sinh và công bố công khai trong lớp để học sinh tự điều chỉnh hành vi, có biện pháp phát huy ưu điểm, khắc phục khuyết điểm.

Sau một thời gian nhất định, lớp đã đi vào nề nếp tự quản, GVCN có thể thay đổi vị trí lãnh đạo của ban cán sự lớp nhằm tạo cơ hội cho các em học sinh khác tham gia.

Hoạt động ngoại khóa nâng cao tính tự quản

Đối với thanh, thiếu niên, vai trò của Đoàn thanh niên rất quan trọng. Các buổi sinh hoạt chuyên đề, các hoạt động ngoại khóa do Đoàn tổ chức đều đem lại giá thị thiết thực cho học sinh các trường PTDT.

Ngoài việc tuyên truyền bằng các bài viết thông qua chuyên mục phát thanh măng non. Đoàn trường, Liên đội còn tổ chức tuyên truyền bằng các tiểu phẩm, diễn đàn về: Luật an toàn giao thông, Luật trẻ em, Phòng chống ma túy, Pháo nổ và vũ khí vật liệu nổ, Phòng chống Covid, diễn đàn phòng chống Bạo lực học đường, Luật ATGT, Kỹ năng phòng tránh xâm hại tình dục, giáo dục giới tính...bằng các video, ví dụ trải nghiệm cụ thể, qua hình ảnh pano, áp phích...

Tuyên truyền thông qua các cuộc thi như cuộc thi Trách nhiệm công dân trong đó học sinh được bày tỏ suy nghĩ của mình về trách nhiệm của cá nhân mình với đất nước, với tập thể, với bản thân với hình thức vẽ tranh.

Rèn luyện kỹ năng tự quản trong trường phổ thông dân tộc tại Lạng Sơn

Qua cuộc thi, học sinh không những được thể hiện năng khiếu hội họa mà còn thể hiện được khả năng thuyết trình trước đông người, nói lên quan điểm cá nhân của mình về trách nhiệm của công dân từ đó tự ý thức trách nhiệm bản thân trước gia đình, nhà trường và xã hội.

Em Vy Thị Thêm, học sinh lớp 9 cho biết, học tập ở môi trường bán trú em được hỗ trợ ăn, nghỉ tại trường, giúp em có thêm thời gian và động lực để học tập. Ngoài ra, em còn có thêm thời gian để tham gia các cuộc thi do nhà trường phát động, trong đó có cuộc thi sáng tạo thanh thiếu niên nhi đồng.

Sản phẩm sáng tạo “máy thu hoạch thân cây ngô mini” của Thêm đã đạt giải 3 cấp quốc gia cuộc thi sáng tạo thanh thiếu niên nhi đồng năm 2021, lĩnh vực sản phẩm thân thiện với môi trường.

Đoàn trường và Liên đội các trường PTDTBT, PTDTNT đã tổ chức nhiều buổi sinh hoạt như “Tuyên truyền mỗi tuần một cuốn sách, một tấm gương”; tuyên truyền Luật trẻ em, tạo cơ hội cho học sinh xây dựng và biểu diễn các tiểu phẩm tuyên truyền phòng chống bạo lực học đường...

Đối với các hoạt động ngoại khóa, Đoàn thanh niên, Liên đội chú trọng các hoạt động kỷ niệm những ngày lễ lớn, ngày truyền thống, đặc biệt là quan tâm đến các hoạt động giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc như: thi trình diễn trang phục dân tộc, trình diễn nghệ thuật dân gian, phục dựng các lễ hội đặc trưng của các dân tộc...

Các cuộc thi, buổi sinh hoạt ngoại khóa là cơ hội cho các lớp học thực hành kỹ năng tự quản. Không còn trong khuôn khổ phòng học, các buổi ngoại khóa đòi hỏi trách nhiệm cao của ban cán sự để quản lý lớp. Bên cạnh đó, học sinh cũng tự ý thức phải giữ trật tự chung, hay cùng nhau đoàn kết tham gia vào các cuộc thi, hoạt động...

Học sinh thuyết trình về sản phẩm của mình

Mô hình học sinh tự quản giúp công tác quản lý học sinh bán trú, nội trú đi vào chiều sâu, sát sao, hiệu quả. Con em đồng bào dân tộc thiểu số khi được học trong môi trường nội trú, bán trú có nhiều cơ hội và điều kiện để học tập, phát triển năng lực bản thân, biết tự lo cho bản thân mình. Học sinh tự quản, lớp học tự quản đã phần nào giảm tải áp lực về mặt quản lý đối với nhà trường và giáo viên.

Lương Ánh Tuyết