Rối hợp đồng cho thuê hệ thống chơi bowling

Gốc
(PL)- Khi có tranh chấp, tòa này bảo hợp đồng cho thuê vô hiệu, tòa kia lại nói hợp pháp.

Tòa phúc thẩm TAND tối cao tại TP.HCM vừa hoãn xử vụ tranh chấp giữa Công ty cho thuê tài chính Kexim Việt Nam và Công ty TNHH thương mại Chí Đạt để nghiên cứu thêm. Đây là một vụ tranh chấp hợp đồng cho thuê hệ thống thiết bị chơi bowling (được lắp đặt, khai thác tại Trung tâm Bowling Đầm Sen) kéo dài hơn 10 năm qua với năm lần xét xử mà vẫn chưa xong. Ngoài lấn cấn xung quanh chuyện hợp đồng cho thuê có vô hiệu hay không, cơ quan tố tụng còn “đau đầu” khi xử lý hậu quả phát sinh. Đầu xuôi, đuôi tranh chấp Tháng 8-1999, Kexim khởi kiện Chí Đạt ra TAND TP.HCM. Theo đơn kiện, tháng 2-1998, Kexim ký hợp đồng cho Chí Đạt thuê hệ thống thiết bị chơi bowling cùng hệ thống máy phát điện (tổng giá trị gần 1,6 triệu USD và hai tỷ đồng). Thời hạn cho thuê là 36 tháng với giá thuê khoảng 51,5 ngàn USD và 71 triệu đồng/tháng. Cạnh đó, Kexim còn cho Chí Đạt thuê hệ thống máy điều hòa nhiệt độ (trị giá 405 ngàn USD) với giá thuê 13,2 ngàn USD/tháng... Cuối tháng 2-1999, Kexim đã giao toàn bộ hệ thống thiết bị cho Chí Đạt lắp đặt và kinh doanh tại Trung tâm Bowling Đầm Sen. Tuy nhiên từ tháng 11-1999, Kexim không nhận được bất kỳ khoản tiền thanh toán nào từ Chí Đạt nên nảy sinh tranh chấp. Không thống nhất được, Kexim khởi kiện, yêu cầu Chí Đạt phải thanh toán, bồi thường tổng chi phí mua các hệ thống thiết bị, lãi tích lũy, lãi quá hạn, giá trị còn lại của tài sản và phạt vi phạm hợp đồng tổng cộng hơn 2,7 triệu USD. Ngoài ra, Chí Đạt còn phải thanh toán chi phí liên quan đến việc thu hồi nợ của Kexim như phí luật sư, chi phí phát mại tài sản... Tòa nói vô hiệu, tòa bảo không Tháng 5-2000, TAND TP xử sơ thẩm lần đầu, nhận định theo luật, bên thuê tài chính phải là doanh nghiệp được thành lập theo pháp luật Việt Nam, trực tiếp sử dụng tài sản thuê trong thời hạn thuê theo mục đích kinh doanh hợp pháp của mình. Ở đây, giấy phép kinh doanh của Chí Đạt không có chức năng vui chơi dịch vụ giải trí. Vì vậy, việc công ty này ký hợp đồng thuê mua thiết bị chơi bowling... của Kexim để trực tiếp kinh doanh vui chơi giải trí là trái ngành nghề kinh doanh. Từ đó, tòa nhận định hợp đồng cho thuê trên là vô hiệu và buộc Chí Đạt phải hoàn trả các hệ thống đã thuê cho Kexim, còn Kexim trả lại tiền đặt cọc cho Chí Đạt. Ngoài ra, Công ty dịch vụ du lịch Phú Thọ (đơn vị quản lý Đầm Sen) phải bàn giao lại các hệ thống thiết bị để Chí Đạt trả cho Kexim. Tòa tách phần tranh chấp về tài sản, phân chia lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh tại Trung tâm Bowling giữa Kexim, Chí Đạt và Công ty Phú Thọ ra để giải quyết bằng một vụ kiện khác. Kexim kháng cáo. Năm tháng sau, Tòa phúc thẩm TAND tối cao lại nhận định khác hẳn cấp sơ thẩm. Theo tòa, đúng là Chí Đạt không có chức năng kinh doanh vui chơi dịch vụ giải trí nhưng lại liên kết với Công ty Phú Thọ nên hợp đồng cho thuê tài chính giữa Chí Đạt và Kexim là hợp pháp. Vì thế, tòa quyết Kexim được quyền chấm dứt hợp đồng cho thuê trước thời hạn. Chí Đạt phải thanh toán cho Kexim hơn 2,4 triệu USD và được sở hữu toàn bộ hệ thống thiết bị tại Trung tâm Bowling. Bản án này đã bị viện trưởng VKSND tối cao kháng nghị giám đốc thẩm, yêu cầu xử lại theo hướng hợp đồng vô hiệu toàn bộ. Tháng 12-2002, TAND tối cao đã chấp nhận kháng nghị, hủy cả hai bản án sơ, phúc thẩm để giải quyết lại. Rối việc giải quyết hậu quả Ngoài những quan điểm khác nhau về tính hợp pháp của hợp đồng, điều còn làm cho các tòa “đau đầu” là việc giải quyết hậu quả khi tuyên hợp đồng vô hiệu. Tháng 5-2009, xử sơ thẩm lần hai, TAND TP tuyên hợp đồng này vô hiệu ngay từ đầu. Về việc giải quyết hậu quả, tòa phân tích: Theo luật, nếu hợp đồng vô hiệu thì các bên phải hoàn trả cho nhau những gì đã nhận từ hợp đồng. Trường hợp không thể trả bằng hiện vật thì phải trả bằng tiền nếu tài sản đó không bị tịch thu theo quy định. Nếu áp dụng nguyên tắc trả bằng hiện vật, Kexim sẽ phải hoàn trả cho Chí Đạt gần 1,6 tỷ đồng và 94 ngàn USD tiền đặt cọc, Chí Đạt phải trả cho Kexim toàn bộ hệ thống đang lắp đặt tại Trung tâm Bowling Đầm Sen. Tuy nhiên, dây chuyền chơi bowling đã được đưa vào sử dụng từ năm 1999, tạo công ăn việc làm cho nhiều lao động nên trường hợp này không thể hoàn trả tài sản bằng hiện vật mà phải hoàn trả bằng tiền. Giá trị hoàn trả là giá gốc của hệ thống thiết bị lúc Kexim mua (hơn hai triệu USD). Vì thế, TAND TP đã tuyên buộc Kexim hoàn trả gần 1,6 tỷ đồng và 94 ngàn USD tiền đặt cọc cho Chí Đạt. Cạnh đó, vì hệ thống thiết bị đồng bộ này được lắp đặt tại Đầm Sen, do Công ty Phú Thọ quản lý, bảo đảm, vận hành, khai thác, hưởng lợi từ tháng 12-1998 nên công ty này có trách nhiệm trả hơn hai triệu USD cho Kexim. Sau khi thanh toán xong, toàn bộ hệ thống thiết bị sẽ thuộc sở hữu của Công ty Phú Thọ. Sau đó, Công ty Phú Thọ kháng cáo, nại rằng từ tháng 4-2007, Trung tâm Bowling Đầm Sen đã ngưng kinh doanh, đến tháng 8-2007 thì đóng cửa và Công ty Phú Thọ đã yêu cầu Chí Đạt mang số tài sản trong trung tâm về. Mặt khác, hệ thống bowling lắp đặt gần 11 năm nay đã lạc hậu, giá trị không như cấp sơ thẩm xác định. Trước rắc rối về việc giải quyết hậu quả vụ kiện sao cho thỏa đáng, cuối cùng Tòa phúc thẩm TAND tối cao tại TP.HCM đã phải tạm hoãn phiên xử để nghiên cứu thêm.

Tin nóng

Tin mới