Đăng nhập

Đăng nhập để trải nghiệm thêm những tính năng hữu ích
Zalo

Sao bác sĩ không cười?

Gốc

Có hai “thầy” ở nước ta khi tiếp xúc với người thân, “đối tác” luôn miệng phải trả lời là thầy giáo và thầy thuốc.

Thầy thuốc khi gặp người thân của bệnh nhân phải liên tục trả lời như: “Bác sĩ ơi, liệu bố (mẹ, chồng, anh, dì, chú, bạn...) cháu có sao không, có qua được không?” khi bệnh nhân đang cần cấp cứu. Không trả lời, không cười có khi bị quy là thiếu trách nhiệm, là thờ ơ với nỗi đau người khác, thậm chí còn bị nghi là vì thân nhân chưa có... phong bì!

Loại hỏi thứ hai là loại hỏi của người quen bệnh nhân. Bệnh nhân càng là người quan trọng càng có lắm người hỏi, nhất là nếu bệnh nhân là thủ trưởng cơ quan. Thôi thì anh chị nào cũng tỏ ra lo lắng khi thủ trưởng đang nằm trong phòng cấp cứu và bất cứ bóng áo trắng thầy thuốc nào ra cũng bị níu lại hỏi dăm điều. Nhiều khi hỏi không phải để chờ nhận thông tin từ người bị hỏi mà cốt tỏ ra một điều gì đấy trước người thân của bệnh nhân đang đứng ngồi quanh đấy. Các ông bác sĩ hình như quá quen với những câu hỏi loại này nên chẳng những không cười mà còn... cau mày.

Thái độ của bác sĩ có ảnh hưởng đến cách ứng xử của người bệnh.Ảnh: AT

Vẫn biết người thân nằm đấy trên giường cấp cứu, ai chả lo lắng bồn chồn nhưng thầy thuốc còn lo hơn khi bệnh tật của bệnh nhân đòi hỏi thầy thuốc phải tĩnh tâm, tập trung tìm cách giải quyết. Thế nhưng cứ phải trả lời những dạng câu hỏi trên thì tâm trí đâu mà cứu người. Hơn nữa, người hỏi tưởng chỉ có một hai câu hỏi của mình nhưng bác sĩ nghe câu hỏi quá thuộc mà nếu trả lời hết thì thành cái máy. Trong trường hợp thứ hai, nhiều bác sĩ còn thẳng thừng mời thân nhân người bệnh ra khỏi phòng cấp cứu.

Ở phòng khám cũng vậy. Ai chả biết nếu bác sĩ thăm hỏi bệnh nhân dăm điều, nhất là bệnh nhân nhỏ tuổi đang ngồi trên đùi bố mẹ và nhẹ nhàng: “Mời bác (hoặc nào cháu) há miệng ra xem nào” vẫn hơn là bác sĩ ra hiệu cho bệnh nhân há miệng rồi lạnh lùng cho thanh kim loại vào ấn lưỡi, lật môi. Khổ nỗi, bệnh viện ta đang quá tải, thành ra lực bất tòng tâm, muốn có “liệu pháp tâm lý” thì không khéo chỉ khám được 1/3 số bệnh nhân đang đợi. Lại có không ít người nhà bệnh nhân muốn lấy lòng bác sĩ bằng những câu hỏi ngoài lề.

Ngoài những người nhà bệnh nhân lo lắng, bấn loạn thật sự nhưng cũng không thiếu người thân bệnh nhân hỏi bác sĩ chỉ cốt tỏ khâu oai với những người nhà khác với những câu hỏi đại loại như: “Trường hợp này có phải truyền dịch không nhỉ”, “Giám đốc bệnh viện này bây giờ là ai nhỉ”. Mà những vị thích oai, thích “tỏ ra” không được bác sĩ tiếp chuyện, bị mất oai, mất cơ hội “tỏ ra” trước người quen thì ức lắm và phần lớn là nguyên nhân gây căng thẳng giữa thầy thuốc và người nhà thực sự (bố mẹ, con, vợ chồng) của bệnh nhân.

Nhiều trường hợp cấp cứu trước nhưng chưa nguy hiểm, gặp ca vào sau cần cấp cứu ngay cũng bị người nhà bệnh nhân căn vặn đủ điều. Trường hợp phòng khám, nhất là khám BHYT thì cái sự chờ đợi của bệnh nhân cũng là nỗi bức xúc chờ sẵn nếu câu hỏi bâng quơ với nhân viên y tế đi ngang qua cho đỡ sốt ruột không được trả lời cũng thành “chuyện lớn”...

Những xung đột ở bệnh viện giữa bác sĩ và bệnh nhân thường bắt đầu từ thái độ chứ ít khi vì chuyên môn. Bệnh nhân luôn thấy đau đớn của mình là quan trọng nhất, cần chữa gấp nhất nhưng bác sĩ nhìn cái “gấp” từ tính chất bệnh tật. Vì vậy có ca cấp cứu vào sau lại được cứu chữa trước trong khi người vào trước vẫn cứ nằm chờ khi mà lực lượng nhân viên y tế lúc đó chưa đủ vì quá tải.

Nhiều khi không có thứ tự xếp hàng để ai được cấp cứu trước hay sau vì các bác sĩ sẽ ưu tiên điều trị, cấp cứu trường hợp bệnh nhân nặng. Ví dụ như chuyện đưa vợ đi đẻ, không phải cứ chị nào đến trước, kêu la đau đớn nhất là được đỡ đẻ trước, ai đến sau đỡ đẻ sau.

Có lẽ giải quyết những mâu thuẫn trong bệnh viện không có cách gì tốt bằng biện pháp văn hóa là nụ cười người thầy thuốc. Thầy thuốc biết cười một cách thông cảm và thân thiện. Vẫn biết có được nụ cười làm dịu đau đớn của bệnh nhân và nỗi lo thật của người nhà bệnh nhân (nhất là với các bậc cha mẹ trước tiếng khóc của con nhỏ) cũng như nỗi lo chưa chắc đã thật của nhân viên trước người nhà thủ trưởng (khi sếp đang nằm thở khò khè) quả là chẳng dễ, song vẫn cứ phải làm.

Tình yêu và sự tôn trọng, thông cảm đồng loại hẳn sẽ giúp thầy thuốc làm được điều này. Nên chăng bên cạnh những đợt tập huấn về chuyên môn, cũng nên có những lớp tập huấn... cười cho nhân viên y tế để giúp họ kiệm lời một cách hiệu quả trong lúc thực thi công vụ.

Một nụ cười thật sự từ đáy lòng lại không bắt đầu từ lớp tập huấn mà phải bằng trách nhiệm và sự thanh thản trong lòng thầy thuốc. Và câu hỏi “Sao bác sĩ không cười” vẫn là câu hỏi mở với rất nhiều lời giải từ trách nhiệm, nhân cách đến cuộc sống thực tế của người thầy thuốc.

Thu Hằng

Nguồn SK&ĐS: http://suckhoedoisong.vn/20111115105411332p82c84/sao-bac-si-khong-cuoi.htm