Sau hội nghị ba bên, Thổ Nhĩ Kỳ đã có điều mình muốn ở Idlib?

Gốc
Thổ Nhĩ Kỳ dường như đã thuyết phục thành công Nga và Iran dừng tấn công vào Idlib. Vấn đề là thỏa thuận ba bên sẽ giữ được trong bao lâu.

Idlib là vấn đề đáng chú ý nhất tại hội nghị thượng đỉnh ba bên Iran-Nga-Thổ.

3 nội dung Thổ Nhĩ Kỳ "ra điều kiện"

Cuối tuần trước, một hội nghị thượng đỉnh lịch sử đã diễn ra tại Tehran, nơi các nhà lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ, Nga và Iran đã tổ chức một cuộc họp ba bên để thảo luận về tương lai Syria.

Hơn tất cả, điều mà các nhà quan sát quan tâm nhất đến cuộc họp giữa ba quốc gia là vấn đề ở thành trì nổi loạn cuối cùng - Idlib.

Theo tờ Daily Sabah, không chỉ có 4 triệu người ở khu vực này theo dõi những diễn biến diễn ra tại đây, trên thực tế hội nghị thượng đỉnh thực sự đã thu hút sự chú ý của cả thế giới.

Trong các cuộc đàm phán, có vẻ như Thổ Nhĩ Kỳ, Nga và Iran đã có những khác biệt nhất định về Idlib. Phát biểu tại hội nghị thượng đỉnh, Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Iran Hassan Rouhani đã không giấu diếm ý định về một cuộc tấn công quân sự nhằm vào khu vực này.

Có thể nói, hai quốc gia này tin rằng họ sẽ cùng với chính quyền Assad tiếp tục nắm quyền kiểm soát thành trì cuối cùng của phe nổi loạn. Theo quan điểm của họ, hầu hết lãnh thổ Syria đã được quét sạch khủng bố. Bây giờ, mục tiêu là Idlib.

Những nhận xét của Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ trong các cuộc đàm phán mang đến nhiều chú ý.

Phát biểu tại Tehran, ông Erdogan nhấn mạnh ba điểm: (1) Hiện trạng của Idlib phải được bảo toàn. (2) Ankara không thể cho phép một thực tế mới ở Idlib với lý do chống khủng bố. (3) Khủng bố cần được loại bỏ khỏi Idlib, nhưng phải có sự phân biệt giữa dân thường và các nhóm khủng bố.

Dựa trên khuôn khổ này, ông đã kêu gọi ngừng tấn công. Đáng chú ý là lời kêu gọi của ông Erdogan đã được truyền trực tiếp trên toàn thế giới. Điều cho thấy rằng người Nga và người Iran trước đó đã phản đối việc điều này.

Cuối cùng, cả Tổng thống Putin và Tổng thống Rouhani đều tuyên bố trong cuộc họp báo chung rằng các bên cần hạ vũ khí - điều đó có nghĩa là họ đã chấp nhận lời đề nghị của người đồng cấp Erdogan.

Sau những diễn biến của hội nghị thượng đỉnh lịch sử tuần trước, sẽ có những thay đổi ở Idlib. Thổ Nhĩ Kỳ, Nga và Iran đã "từ chối mọi nỗ lực để tạo ra những thực tế mới trên mặt đất với lý do chống khủng bố", điều này sẽ ảnh hưởng đến những bước đi mà Tehran và Damascus đã thực hiện ở Idlib.

Một cuộc tấn công toàn diện vào Idlib có thể sẽ chưa xảy ra.

Một điểm quan trọng khác nữa là ba bên nhấn mạnh rằng họ "đồng ý thực hiện các động thái trong khu vực giảm leo thang Idlib phù hợp với tinh thần hợp tác theo tiến trình Astana". Xét cho cùng, khuôn khổ hợp tác Astana từ trước đến giờ đều yêu cầu cần phải phân biệt giữa dân thường và các nhóm vũ trang trong bất kỳ cuộc tấn công nào.

Nói cách khác, dựa trên tuyên bố chung ba bên, người ta có thể bắt đầu mong đợi những điều tốt đẹp sẽ diễn ra ở Idlib.

Các bên sẽ không dễ dàng nhượng bộ

Việc kêu gọi các nhóm vũ trang hạ vũ khí có thể được xem như một dấu hiệu cho thấy chính quyền Syria và đồng minh sẽ tạm dừng các cuộc tấn công toàn diện vào Idlib và các cuộc tấn công phối hợp để chống khủng bố sẽ bắt đầu.

Câu hỏi đặt ra là, liệu các thỏa thuận trên sẽ được thực hiện hay không. Đôi khi, tình hình trên mặt đất có xu hướng khác với những gì người ta nhìn thấy trong các giấy tờ chính thức.

Trong suốt cuộc nội chiến Syria, các bên vẫn thường xuyên phá bỏ cam kết vô số lần. Như vậy, điều quan trọng là phải theo dõi chặt chẽ những bước đi mà Syria và Nga sẽ thực hiện trong tương lai.

Vậy điều gì sẽ xảy ra nếu bản thỏa thuận ba bên lại bị phá vỡ? Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ đã trả lời câu hỏi đó bằng cách cảnh báo rằng: "Chúng tôi sẽ không đứng nhìn nếu thế giới nhắm mắt làm ngơ trước cái chết của hàng chục ngàn người vô tội để thu về lợi ích cho chính quyền”.

Nhưng trong khi cả Nga, Iran và Thổ Nhĩ Kỳ không dễ dàng nhượng bộ nhau, thì yếu tố vẫn tiếp tục gắn kết ba nước này chính là sự thực dụng. Ngay lúc này, tính toán của mỗi nước đều cần đến hai nước còn lại mới có thể hoàn thành.

Mặc dù đối mặt với các cuộc khủng hoảng lớn, các nguyên tắc hoạt động của liên minh vẫn còn nguyên vẹn. Thách thức Idlib không làm xói mòn mối quan hệ , nhưng vẫn là một thử nghiệm căng thẳng khác mà Nga, Iran và Thổ Nhĩ Kỳ cần phải vượt qua để tiếp tục mang lại kết quả của sự hợp tác ba bên.