Sự giàu sang có đem đến hạnh phúc?

Gốc
Nguồn tài nguyên dầu mỏ giúp Qatar trở thành đất nước giàu nhất thế giới, sẵn sàng chi 200 tỉ USD để xây dựng sân vận động và cơ sở hạ tầng cho World Cup 2022. Nhưng sự giàu có dường như vô hạn có đem lại hạnh phúc cho quốc gia này?

Ở Doha, thủ đô Qatar, hiện vẫn còn khá mát mẻ để có thể ngồi bên ngoài. Nhưng chỉ vài tuần nữa, thời tiết ở đây sẽ quá nóng, và hầu hết mọi người - những người không phải làm việc bên ngoài - sẽ chui vào trong phòng để hưởng không khí điều hòa mát mẻ. Vì vậy, giờ đây các gia đình tận dụng nốt quãng thời gian mát mẻ còn lại để thư giãn dưới nắng hoàng hôn trên bờ sông Corniche.

Khung cảnh ở đây đã thay đổi đến mức khó nhận ra trong vài năm qua. Những tòa tháp bằng thép và kính mọc lên tua tủa như một khu rừng nhân tạo từ nơi trước đó là bờ biển cát phẳng lỳ. “Chúng tôi đã trở thành đô thị. Cuộc sống kinh tế xã hội đã thay đổi. Các gia đình trở nên tách biệt, văn hóa tiêu dùng tràn ngập khắp nơi” - giáo sư xã hội học, tiến sĩ Kaltham Al Ghanim tại đại học Qatar nói.

Từ một nước nghèo đói đến tuyệt vọng một thế kỷ trước, giờ đây Qatar đã vươn lên thành nước giàu nhất thế giới, với thu nhập trung bình trên đầu người vượt mốc 100.000USD. Nhưng điều người ta ít biết hơn là tác động của sự thay đổi nhanh chóng như vậy đến bản thân xã hội Qatar.

Áp lực có thể được cảm nhận rõ ở Doha. Cả thành phố là một công trường xây dựng, toàn bộ các khu vực hoặc là đang được thi công, hoặc đang được đập bỏ để tái phát triển. Áp lực giao thông đè nặng lên số giờ làm việc trong tuần, khiến con người căng thẳng và mất hết kiên nhẫn.

Báo chí địa phương cho biết, có đến 40% các cuộc hôn nhân ở Qatar kết thúc bằng ly dị. Hơn 2/3 người dân Qatar, cả người lớn và trẻ con, mắc bệnh béo phì. Người dân Qatar được học hành, chăm sóc sức khỏe miễn phí, được đảm bảo công việc, trợ cấp về nhà ở, thậm chí miễn phí cả điện và nước.

Nhưng chính những sự miễn phí đó tự nảy sinh ra nhiều vấn đề. Sinh viên sau khi tốt nghiệp không biết lựa chọn làm việc ở đâu vì có tới 20 công ty mời chào. Mọi người cảm thấy áp lực quá lớn để đưa ra quyết định đúng đắn.

Trong một xã hội mà người Qatar áp đảo người nước ngoài (7 người Qatar mới có 1 người ngoại quốc), người dân nước này lại có một áp lực khác khi hầu hết những công việc hài lòng nhất được trao cho người nước ngoài. Vấn đề là, trong tiến trình phát triển, có điều gì đó quan trọng dường như bị đánh mất.

Về mặt cuộc sống gia đình của người Qatar, hầu hết trẻ em được chăm sóc bởi những người giúp việc từ Philippines, Nepal hay Indonesia. Khoảng cách văn hóa và quan điểm ngày càng mở rộng giữa các thế hệ.

Một số người khác lại nói về các cáo buộc tham nhũng trong nỗ lực đưa World “Cup 2022 đến với Qatar, cùng với mức độ “soi mói" bất ngờ của truyền thông trong cuộc khủng hoảng xây dựng. Mariam Dahrouj, một sinh viên mới tốt nghiệp đại học báo chí, hạ giọng nói: "Người dân Qatar lo sợ. Đột nhiên, cả thế giới muốn biết chúng tôi. Chúng tôi là một cộng đồng khép kín, trong khi họ muốn đến và mang theo những khác biệt của họ. Làm sao chúng tôi có thể thể hiện giá trị của mình?”.

Xã hội Qatar được phân chia theo tầng lớp, thường có liên quan đến chủng tộc, một sự bất bình đẳng không dễ gì giải quyết. Khôi phục tình trạng bình đẳng, chẳng hạn bằng cách xóa bỏ hệ thống kafala - lên án lao động di cư, hoặc mở cửa cho người nước ngoài nhập quốc tịch Qatar, sẽ làm xói mòn các giá trị văn hóa. Nhưng trên thực tế, sự ổn định và các giá trị đang thay đổi ở đây. Khi mà quan hệ đồng minh vững chắc với Saudi Arabia và các nước láng giềng sụp đổ, Sự giàu sang cộng với sự lo lắng về tác động của World Cup - mà 8 năm nữa mới diễn ra, chính phủ Qatar có thể phải đối mặt với áp lực cải cách.

Bên kia bờ sông Corniche, những người thả mình trong khói thuốc lá và nhâm nhi cà phê đang tận hưởng một buổi chiều mát mẻ ở chợ cổ Souk Waqif, nơi chỉ là một bản sao, bởi khu chợ nguyên thủy đã bị phá đi 1 thế kỷ trước và được xây dựng lại để trông cổ kính và huyền bí. Đây là nơi duy nhất nam giới cầm chổi và hót rác. Sạch sẽ cũng là một nỗi ám ảnh khác của Doha. “Hãy thông cảm với người Qatar” - một nhà nhân chủng học sống nhiều năm ở Doha nói.

Tin nóng

Tin mới