Đăng nhập

Đăng nhập để trải nghiệm thêm những tính năng hữu ích
Zalo

Sự kiện “Google”: Lúng túng trước một sân chơi

Báo Hà Nội Mới
Gốc

(HNM) - Để tránh việc bị kiện vì tự ý số hóa hơn 4.000 tác phẩm của Việt Nam và hàng triệu cuốn sách khác trên thế giới đưa vào Google Books - thư viện trực tuyến khổng lồ, Google đã gửi thư đàm phán, thỏa thuận với một số nhà văn có tác phẩm mà họ đưa lên mạng cũng như gửi thỏa thuận đàm phán tới Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả văn học Việt Nam (VLCC). Sau ngày 4-9, nếu không được thu xếp, toàn bộ những tác phẩm này sẽ "biến mất" khỏi danh mục tra cứu của Google.

"Bỗng dưng" được… nhiều thứ Y Ban - nhà văn có một số cuốn sách được đưa lên Google Books - đã nhận được thư ngỏ của Google bằng bản tiếng Việt từ mấy tuần nay. Nhưng vì thời hạn trả lời còn xa nên chị cũng chưa vội. Hơn nữa, chị cho rằng, tác phẩm của mình được xuất hiện trên Google là một điều xét ra thì... lợi nhiều hơn hại. Bởi, độc giả ở khắp nơi trên thế giới có thể đọc và biết về văn học Việt Nam thông qua một cú click chuột. Cùng quan điểm với Y Ban, nhà văn Bảo Ninh được thế giới biết đến với tác phẩm "Nỗi buồn chiến tranh" cũng tỏ ra vui mừng khi biết tin này: "Nếu có thể giới thiệu văn học Việt Nam một cách rộng rãi, mình cần phải tận dụng. Nếu họ có thiện chí mà không có tiền, mình cũng không đặt nặng chuyện tiền bạc. Nhưng nếu họ làm như vậy với mục đích kinh doanh, họ cần thực hiện theo đúng luật". Trước xu thế hội nhập và "lo" cả cho những độc giả không cùng ngôn ngữ, nhà văn Võ Thị Xuân Hà cũng mong muốn: "Việc dịch ra tiếng Anh nên làm và cần tạo điều kiện cho họ trong khuôn khổ được quy định về bản quyền. Tôi sẵn sàng tạo điều kiện cho họ, ủng hộ họ để quảng bá tác phẩm". Tuy chưa biết việc chi trả bản quyền này được thực hiện nghiêm túc tới đâu, nhưng với đề nghị mức giá 60 USD cho mỗi cuốn sách được số hóa và 63% doanh thu truy cập tác phẩm một khi dịch vụ này được Google đưa vào khai thác là con số khá cao, điều mà không dễ gì có được ở trong nước. Đa số các nhà văn đều cho rằng việc này có lợi nhiều hơn có hại bởi ở trong nước, một cuốn sách ra đời, tác giả cũng như NXB phải tìm mọi cách PR để "đập vào mắt" công chúng thì giờ độc giả trên khắp thế giới có thể tìm hiểu văn học Việt Nam thông qua một lần click chuột. Với "sự việc Google" có thể nói là các nhà văn của ta "bỗng dưng được tiền". Như nhà văn Nguyễn Huy Thiệp nói: "Trước đây, mình không cho, họ vẫn cứ số hóa. Bây giờ, nhờ có vụ kiện, họ chi cho mình ít tiền, không phải là tốt sao?". Không còn là chuyện "bên bờ ao nhà mình"… Lần đầu tiên đứng trước một "sân chơi phẳng" đòi hỏi sự am hiểu về luật pháp, các nhà văn Việt Nam khá lúng túng và có tâm lý "xé lẻ". Song đây không còn là việc "bên bờ ao nhà mình" nữa nên nó đặt ra một thách thức không nhỏ đối với những người xưa nay vốn coi trọng "danh" mà xem nhẹ "lợi". Nhiều chuyên gia luật của Việt Nam cho rằng, trước việc Google mua tác quyền để đưa vào Google Books, Việt Nam nên thu xếp thỏa thuận để có những điều khoản chặt chẽ và có lợi cho phía mình. Nhưng đây là một bài toán đau đầu khi chính những chủ nhân của các cuốn sách được "số hóa" và VLCC chưa tìm được "tiếng nói chung" trong việc "đối ngoại". Bà Đoàn Thị Lam Luyến - Giám đốc VLCC cho biết: "Mục tiêu của Trung tâm quyền tác giả văn học Việt Nam là đạt được một thỏa thuận công bằng và hợp lý nhất nhằm bảo vệ quyền lợi của các tác giả nói riêng và cả ngành xuất bản tại Việt Nam nói chung. Chúng tôi mong muốn sau sự vụ này, dư luận xã hội tại Việt Nam sẽ chú ý và quan tâm nhiều hơn nữa đến quyền tác giả để quyền lợi của các tác giả không tiếp tục bị xâm phạm". Nhưng đến thời điểm này còn nhiều tác giả chưa hề nhận được bất cứ thông tin gì từ phía VLCC cũng như Google nên rất băn khoăn. Còn những người đã nhận được thư đề nghị từ phía trung tâm thì phần lớn đều tỏ ra không mấy chắc chắn vào VLCC. Tuy nhiên, nhiều chủ sở hữu trong đó có Nguyễn Khắc Trường, Y Ban đang cân nhắc việc có thể mình sẽ làm việc trực tiếp với Google không. Bên cạnh đó, các nhà xuất bản trong nước cũng có xu hướng tự mình liên lạc, đàm phán với Google để tránh rắc rối trong việc tác giả đã lấy tiền ở VLCC rồi lại sang NXB "đòi tiếp". Dường như các chủ sở hữu bản quyền vẫn còn quá nhiều lúng túng trước một "sân chơi phẳng" như thế này? Hoàng Thu Phố

Nguồn Hà Nội Mới: http://hanoimoi.com.vn/vn/43/214045/