Tác quyền âm nhạc: Chờ sự tự giác của người tổ chức

Gốc
KTĐT - Hiện đã có hơn 2.000 nhạc sĩ ủy quyền cho Trung tâm bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam (VCPMC) theo dõi, cập nhật hoạt động liên quan đến sử dụng tác phẩm âm nhạc của họ. Dù pháp luật đã quy định rõ trách nhiệm trả tiền tác quyền âm nhạc của người tổ chức, nhưng câu chuyện này ngày càng nan giải bởi chỉ trông chờ vào sự tự giác của người tổ chức.

Đòi quyền theo kiểu xin - cho

Những quy định về trả tiền tác quyền âm nhạc đối với các đơn vị tổ chức sự kiện không chỉ thể hiện trong Công ước quốc tế Berne mà trong NĐ 61/2002/NĐ-CP của Chính phủ cũng hướng dẫn quá trình chi trả cho tác giả. Nhưng theo thống kê của VCPMC, trong số 400 sự kiện được Cục Nghệ thuật biểu diễn (NTBD) và Sở VHTT&DL Hà Nội cấp phép trong tháng 11/2011, chỉ có 42 đơn vị tổ chức hoàn thành nghĩa vụ. Rất nhiều lần, sau khi gửi công văn, các đơn vị vẫn không thực hiện, nhạc sĩ Phó Đức Phương, Giám đốc VCPMC đã thân chinh đến từng đơn vị yêu cầu nộp tiền bản quyền tác phẩm. “Không ít lần tôi đã bẽ bàng với những đơn vị tổ chức biểu diễn thiếu trách nhiệm, kỳ kèo “cân đong đo đếm từng đồng”. Nhiều khi tôi luôn phải ở thế bị khinh thường nhưng vẫn phải cố mà nhịn nhục” - ông Phương tâm sự. Lợi nhuận bán vé của mỗi chương trình không nhỏ, nhưng quyền lợi của hơn 2.000 hội viên của VCPMC chỉ có thể trông chờ vào tính tự giác của người tổ chức.

Rất hiếm nhà tổ chức có trách nhiệm nộp tiền tác quyền, chủ yếu phớt lờ, coi như không phải nghĩa vụ của mình hoặc nộp tác quyền 3 bài nhưng lại hát tới 7 - 10 bài, hay nộp tiền 3 buổi diễn ở Hà Nội, nhưng thực tế lại diễn tới 3 tháng trên khắp cả nước. Đấy là chưa kể những kiểu chây ì không nộp. Chính vì vậy, trong hàng triệu tác phẩm của các nhạc sĩ được sử dụng thường xuyên, trong quý III/2011, chỉ có nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung nhận được 73 triệu, 15 người nhận 40 triệu, 20 nhạc sĩ khác nhận 30 triệu... tiền tác quyền.

Cục thả lỏng, Sở bó tay…

Vụ giấy phép biểu diễn của liveshow Chế Linh diễn ra vào ngày 12/11, tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia xôn xao dư luận suốt thời gian qua. Ai cũng bất ngờ, không hiểu vì sao sau lời khẳng định cấm tổ chức chương trình dưới mọi hình thức của lãnh đạo Sở VHTT&DL Hà Nội, Công ty tổ chức lại tìm được cứu cánh của Cục NTBD. Cho dù, một trong những quy định tối thiểu của giấy phép tổ chức biểu diễn là trả tiền tác quyền cho người sở hữu tác phẩm không được thực hiện.

Theo quy định của Bộ VHTT&DL, mỗi chương trình, đơn vị tổ chức phải dành 15 - 21% tổng doanh thu để trả cho thành phần sáng tạo gồm các nhạc sĩ, tổ chức phối khí và kể cả những chức danh hiếm khi sử dụng đến là tác giả kịch bản, biên đạo múa. Các thủ tục phải được hoàn thành trước ba ngày diễn ra chương trình. Nhưng khi liveshow Chế Linh diễn ra được gần một tuần, đơn vị tổ chức, cụ thể là Nhà hát ca múa nhạc dân gian Việt Bắc vẫn chưa thực hiện nghĩa vụ trả tiền bản quyền tác giả. Mặc dù, khoản tiền chi trả chỉ khoảng 3 triệu đồng - bằng tiền một chiếc vé của chương trình. Ông Nông Xuân Ái, Giám đốc Nhà hát Ca múa dân gian Việt Bắc cho biết: Chúng tôi được Cục Nghệ thuật biểu diễn yêu cầu phối hợp với Công ty TNHH Giải trí Quyên Gia Bình để tổ chức liveshow Chế Linh ngày 12/11. Nhà hát chỉ có trách nhiệm trong các việc liên quan đến thủ tục xin giấy phép, nội dung biểu diễn… còn những vấn đề liên quan đến việc bán vé, tài chính, doanh thu của đêm diễn, việc chi trả tác quyền âm nhạc… là của Công ty TNHH Giải trí Quyên Gia Bình.

Không chỉ đề cập đến việc liveshow của Chế Linh chưa trả tiền bản quyền, VCMPC đã liệt kê ra một số chương trình do Hãng phim châu Á tổ chức trốn tránh trách nhiệm. Đó là liveshow Quang Lê - Minh Tuyết tại Đà Nẵng ngày 12/3/2011, tại Cung Văn hóa hữu nghị Hà Nội ngày 13/7/2011, rồi liveshow “Qua cơn mê - Đàm Vĩnh Hưng” tại Hà Nội ngày 30/7/2011... Tất cả các chương trình này đều do một tay “ông bầu” Hoàng Tiến tổ chức.

“Đến Sở VHTT&DL Hà Nội còn phải chịu thua, huống hồ là cái Trung tâm nhỏ bé của chúng tôi. Đưa ra tòa thì rắc rối vô vàn nên nhiều khi chúng tôi chịu bị quỵt tiền” - Nhạc sĩ Phó Đức Phương nói. Như vậy, khi được nhà quản lý văn hóa tiếp tay, đơn vị tổ chức sự kiện nhởn nhơ trước sai phạm, người chịu thiệt đầu tiên là những người sáng tác sau đó đến khán giả.

Tin nóng

Tin mới