Đăng nhập

Đăng nhập để trải nghiệm thêm những tính năng hữu ích
Zalo

Taliban đánh sập mọi thế cờ của Mỹ ở Aghanistan

Mọi thế cờ của Mỹ trong ván cờ Afghanistan đã bị Taliban đánh sập, buộc Washington phải đổi vai, chuyển từ đạo diễn sang phụ diễn cho Taliban...

Taliban và quân đội Afghanistan liên tục xảy ra đụng độ

Theo The New York Times, ngày 28/3, Taliban đã phát động các cuộc tấn công lớn ở ba tỉnh phía bắc Afghanistan là Kunduz, Faryab và Badakhshan, gây thương vong nặng nề cho lực lượng Afghanista, khi có tới 10 binh sĩ bị thiệt mạng.

Phát biểu với báo giới, ông Abdullah Naji Nazari, quan chức Hội đồng địa phương tỉnh Badakhshan, cho hay: "Taliban đã tấn công các trạm kiểm soát an ninh của lực lượng an ninh và quốc phòng Afghanistan ở nhiều vị trí khác nhau tại khu vực".

Bộ Quốc phòng Afghanistan đã xác nhận vụ việc, đồng thời cho biết các lực lượng an ninh nước này đã phải rút khỏi 4 trạm kiểm soát an ninh ở vùng Dara-e-Khostak huyện Jurm của tỉnh Badakhshan.

Do huyện vùng núi Jurm nằm ở vị trí chiến lược phía nam thủ phủ Faizabad của tỉnh Badakhshan nên Taliban luôn tìm cách kiểm soát vùng này, dẫn tới các vụ đụng độ đẫm máu với lực lượng an ninh Afghanistan.

Taliban làm chủ chiến trường Afghanistan

Chỉ 24 tiếng sau, tối 29/3, Taliban đã thực hiện 2 vụ tấn công đẫm máu vào một số trạm kiểm soát gần trụ sở cảnh sát thuộc tỉnh Takhar, đông bắc Afghanistan, khiến khoảng 20 cảnh sát Afghanistan và các tay súng thân chính phủ thiệt mạng.

Người phát ngôn cảnh sát tỉnh Takhar, ông Khalil Assir cho biết, trong vụ tấn công, lực lượng Taliban đã sát hại ít nhất 6 binh sĩ, 13 cảnh sát và dân quân thân chính phủ tại một số trạm kiểm soát gần trụ sở cảnh sát thuộc tỉnh này.

Theo Bộ Quốc phòng Afghanistan, cũng trong tối 29/3, Taliban còn thực hiện cuộc tấn công khác nhằm vào quân đội nước này ở tỉnh Zabul, miền nam Afghanistan, làm ít nhất 6 binh sĩ thiệt mạng.

Chưa hết, sáng 30/3, Bộ Nội vụ Afghanistan đã cho biết có 4 người đã bị thương khi một xe tải cỡ nhỏ bị trúng bom gài vệ đường ở thủ đô Kabul. Hiện chưa có tổ chức nào tuyên bố thực hiện vụ gài bom này, nhưng Taliban bị cho là nghi can số một.

Theo The New York Times, từ ngày 22/3 đến ngày 29/3, Taliban đã tiến hành hơn 300 cuộc tấn công tại hàng chục tỉnh thành của Afghanistan, trong đó thủ đô Kabul và thành phố Herat, phía tây Afghanistan là những nơi bị tấn công nhiều nhất.

Những vụ tấn công đẫm máu đã phủ bóng đen lên các nỗ lực ngoại giao đang được xúc tiến nhằm khởi động các cuộc đàm phán hòa bình giữa chính phủ Afghanistan và Taliban, theo nội dung Thỏa thuận Mỹ-Taliban.

Taliban đánh sập mọi thế cờ của Mỹ ở Aghanistan

Phía Taliban đã nhất trí sẽ ngồi vào bàn thảo luận cùng chính phủ Afghanistan, song cuộc đối thoại không thể diễn ra như hoạch định bởi các cuộc tranh cãi về trao đổi tù nhân và nhất là thành phần trong phái đoàn đàm phán của phía chính quyền Kabul.

Trước nguy cơ Thỏa thuận hòa bình bị sụp đổ, ngày 23/3, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo đã có chuyến thăm không báo trước tới Kabul nhằm giải quyết cuộc khủng hoảng chính trị tại Afghanistan - lý do chính khiến đám phán Talibal-Kabul chậm trễ.

Để ép đồng minh phải chấp nhận điều kiện của kẻ thù, Ngoại trưởng Pompeo tuyên bố Mỹ cắt giảm 1 tỷ USD viện trợ cho Afghanistan và tiếp tục cắt tiếp khoản tương tự trong năm 2021, nếu bộ đôi Ghani - Abdullah không kết thúc mâu thuẫn.

Hành động cứng rắn của Washington tỏ ra có tác dụng, khi ngày 27/3, chính quyền Kabul cho biết đã thành lập được phái đoàn đàm phán trực tiếp với Taliban để tìm cách tháo gỡ cuộc xung đột kéo dài nhiều năm qua tại quốc gia này.

Taliban làm chủ tiến trình kiến tạo hòa bình cho Afghanistan

Cụ thể, đoàn đàm phán của phía chính quyền Afghanistan gồm 21 thành viên, do ông Mohammad Masoom Stanikzai, cựu Giám đốc Cơ quan Tình báo của Afghanistan, thời hậu Taliban đứng đầu.

Việc lựa chọn phái đoàn đàm phán được thực hiện sau các cuộc thảo luận và tham vấn toàn diện với mọi thành phần xã hội, trong đó có các đảng chính trị được giao nhiệm vụ đại diện cho Nhà nước Afghanistan trong đàm phán hòa bình với Taliban.

Tưởng chừng mọi việc đã ổn thỏa thì lại nảy sinh khúc mắc trong vấn đề phóng thích tù nhân, mà dự kiến bắt đầu vào ngày 31/3. Bởi ngày 29/3, Hội đồng An ninh quốc gia Afghanistan rằng Taliban không sàng lọc 1.000 tù nhân Afghanistan để trao đổi.

Ngược lại, phía Taliban thì cho hay tù nhân của họ tại nhà tù Bagram, một cơ sở giam giữ cũ của Mỹ được chuyển giao cho chính phủ Afghanistan, đã bất ngờ bị tra tấn tàn bạo bằng các nhục hình bị cấm. Nguy cơ đàm phán Taliban-Kabul tiếp tục bế tắc.

Trước tình thế này, Washington rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan. Bởi Mỹ không thể thực hiện bất cứ hành động cứng rắn nào với cả kẻ thù lẫn đồng minh để có thể cứu vãn thỏa thuận lịch sử, giúp Washington rút khỏi vũng lầy A-phú-hãn ít ê chề nhất.

Giới phân tích từng nhận định rằng, bản Thỏa thuận Mỹ-Taliban là thất bại nặng nề của Washington. Vì khi Taliban đàm phán và ký thỏa thuận trực tiếp với Mỹ đã biến chính quyền Kabul thành thực thể phái sinh trong tiến trình hòa bình cho Afghanistan.

Thực tế đó đã buộc Washingon phải ký Tuyên bố chung với Kabul, đưa đồng minh của mình vào thế bất lợi khi phải thực hiện trách nhiệm "kép" - đó là tuân thủ Thỏa thuận Mỹ-Taliban đồng thời thực thi Tuyên bố chung Mỹ-Afghanistan.

Trong khi trách nhiệm của Taliban chỉ là tuân thủ Thỏa thuận hòa bình Mỹ-Taliban, trong đó có đàm phán với chính quyền Kabul, nhưng không có trách nhiệm tuân thủ Tuyên bố chung Mỹ-Afghanistan, vì đây là chuyện riêng của Washington với Kabul.

Riêng về mặt kỹ thuật đã thấy việc đàm phán giữa chính quyền Kabul với Taliban khó có thể đạt kết quả như ý Mỹ. Với thực tế ấy, trong mọi trường hợp, nguy cơ lỗi thuộc về chính quyền Afghanistan nhiều hơn là Taliban.

Như vậy, ký trực tiếp thỏa thuận với Mỹ - và chỉ duy nhất Mỹ - là thắng lợi tuyệt đối của Taliban. Vì nhóm phiến quân này chỉ cần khai thác sự lệch pha giữa Thỏa thuận Mỹ-Taliban với Tuyên bố chung Mỹ-Afghanistan là có thể vô hiệu nước cờ của Mỹ.

Vì vậy, mọi thế cờ của Mỹ trong ván cờ Afghanistan đã bị Taliban đánh sập

Rõ ràng, để có thể rút quân khỏi Afghanistan, Mỹ phụ thuộc rất nhiều vào thiện ý của Taliban, trong đó có việc hạn chế tới mức thấp nhất trong khai thác sự lệch pha giữa Thỏa thuận Mỹ-Taliban với Tuyên bố chung Mỹ-Afghanistan.

Có thể thấy, thế cờ của Mỹ trong ván cờ Afghanistan sau khi Thỏa thuận Mỹ-Taliban và Tuyên bố chung Mỹ-Afghanistan được ký kết, gần như thuộc vào sự sắp đặt của Taliban, điều đó thể hiện qua hành xử của nhóm phiến quân với chính quyền Kabul.

Điều đó lý giải tại sao trưởng đoàn đàm phán Taliban Abbas Stanikzai lại hân hoan đến vậy, khi Thỏa thuận hòa bình Mỹ-Taliban được ký kết. 'Rõ ràng, chúng tôi đã chiến thắng trong cuộc chiến này… Đó là lý do chúng tôi ký hiệp ước hòa bình'.

Lúc này, muốn Thỏa thuận Mỹ-Taliban và Tuyên bố chung Mỹ-Afghanistan được thực thi, cả Washington và Kabul phải chiều ý Taliban, bằng không thì cuộc chiến của Mỹ tại xứ A-phú-hãn lại phải tiếp tục - điều mà Washington đã ngán đến tận cổ.

Với những diễn tiến tại Afghanistan như vậy, không thể phủ nhận mọi thế cờ của Mỹ trong ván cờ Afghanistan đã bị Taliban đánh sập, buộc Washington phải chấp nhận đổi vai - chuyển từ vai đạo diễn sang vai phụ diễn cho Taliban trong mọi nước cờ.

Chưa biết Washington sẽ làm gì để xoay chuyển tình thế, chúng ta cùng chờ xem.

Ngọc Việt

Nguồn Đất Việt: http://baodatviet.vn/the-gioi/quan-he-quoc-te/taliban-danh-sap-moi-the-co-cua-my-o-aghanistan-3399574/