Thép Thái Nguyên thua lỗ ngàn tỉ: Nguyên lãnh đạo bị bắt, công ty thoi thóp chờ phá sản

Gốc
Cho đến thời điểm tháng 4.2019, Công ty cổ phần Gang thép Thái Nguyên (TISCO) đang nợ như chúa chổm. Nếu không được giải cứu, công ty này sẽ phá sản.

Gang thép Thái Nguyên đứng trước nguy cơ phá sản - Ảnh Ngọc Thắng

Ngày 20.4, Cơ quan Cảnh sát điều tra (C03) Bộ Công an ra quyết định khởi tố vụ án hình sự về tội vi phạm quy định về đầu tư công trình xây dựng gây hậu quả nghiêm trọng và tội vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí xảy ra tại Dự án mở rộng sản xuất giai đoạn 2 - TISCO.

Lãnh đạo vướng vào vòng lao lý, gồm có: ông Mai Văn Tinh, nguyên Chủ tịch Hội đồng quản trị Tổng Công ty thép Việt Nam (Vnsteel); ông Đậu Văn Hùng, nguyên Tổng giám đốc Vnsteel. Phía TISCO là ông Trần Trọng Mừng, nguyên Tổng giám đốc; ông Trần Văn Khâm, nguyên Chủ tịch Hội đồng quản trị…

Cho đến thời điểm hiện tại, sau 12 năm triển khai dự án “Cải tạo và mở rộng sản xuất Công ty Gang thép Thái Nguyên - giai đoạn 2”, dự án này vẫn bị đóng băng, còn TISCO đang nợ ngân hàng, nợ lương… như chúa chổm, mất khả năng thanh toán.

Tại Đại hội đổng cổ đông vừa diễn ra vào trung tuần tháng 4, báo cáo của Hội đồng quản trị TISCO cho thấy, dự án “Cải tạo và mở rộng sản xuất Công ty Gang thép Thái Nguyên - giai đoạn 2” với tổng chi phí đầu tư toàn dự án theo dự toán ban đầu là 3.843 tỉ đồng và dự toán điều chỉnh đã được phê duyệt là hơn 8.104 tỉ đồng. Dự án được triển khai từ 2007, tuy nhiên đến thời điểm hiện tại, các hạng mục chính của dự án tại khu vực Lưu Xá vẫn chưa hoàn thành. Tổng chi phí đầu tư của dự án đến thời điểm 31.12.2018 là 5.093 tỉ đồng, trong đó chi phí lãi vay được vốn hóa là 1.888 tỉ đồng.

Từ năm 2011, TISCO đã phải dùng nguồn vốn ngắn hạn để trả lãi và gốc vay của dự án cho các ngân hàng. Tới thời điểm đầu tháng 6.2018 đã trả gốc và lãi tới 1.313 tỉ đồng.

Thời điểm năm 2017, tổng giá trị tài sản dài hạn của TISCO là 6.178 tỉ đồng, trong đó có 4.851 tỉ đồng (chiếm 78,5%) là phần xây dựng dở dang thuộc dự án mở rộng giai đoạn 2, nhưng không tham gia sản xuất - kinh doanh, khiến hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp giảm mạnh. Điều này khiến sản xuất - kinh doanh của công ty từ năm 2017 đến nay giảm sút, nhất là lợi nhuận. Thị phần của TISCO đã giảm từ 18% vào năm 2013 xuống còn 14,2% trong năm 2018.

TISCO cho biết, bên cạnh việc đàm phán với nhà thầu để xử lý vướng mắc nhằm triển khai tiếp dự án, ước tính cần khoảng 100 triệu USD và thời gian 18 - 20 tháng để hoàn thiện toàn bộ dự án mở rộng giai đoạn 2 theo đúng yêu cầu đặt ra theo các căn cứ pháp lý hiện hành với doanh nghiệp mà nhà nước vẫn đang chiếm cổ phần chi phối.

Tài sản còn lại của TISCO là máy móc, dây chuyền gỉ sét - Ảnh: Ngọc Thắng

Hiện công ty đã cung cấp tài liệu làm việc, giải trình và đề xuất kiến nghị với đoàn kiểm tra của Bộ Chính trị, đoàn công tác của Ban Kinh tế T.Ư, đoàn đại biểu Quốc hội Thái Nguyên về tình hình vô cùng khó khăn chưa được tháo gỡ, tiếp tục gây ảnh hưởng tiêu cực tới việc thực hiện nhiệm vụ sản xuất kinh doanh và tư tưởng người lao động.

Trong khi đó, báo cáo tài chính của TISCO, công ty có nợ phải trả 8.701 tỉ đồng, trong khi vốn chủ sở hữu chỉ còn 1.871 tỉ đồng. Nợ phải trả so với nguồn vốn chủ sở hữu gấp 4,65 lần cho thấy cơ cấu nguồn vốn của công ty mất an toàn.

Cuối tháng 4.2017, Tổng Công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước (SCIC) rút 1.000 tỉ đồng ra khỏi TISCO làm cho các chỉ tiêu tài chính của công ty này xấu đi. Các ngân hàng cho vay vốn ngắn hạn phục vụ sản xuất kinh doanh đã đánh giá khả năng tài chính của TISCO thấp.

Mặt khác, do dự án chưa có hướng giải quyết nên ngân hàng giảm hạn mức cho vay; đồng thời, đồng loạt tăng lãi suất lên 8%/năm làm TISCO khó khăn trong cân đối dòng tiền phục vụ sản xuất kinh doanh dẫn tới chi phí tài chính cao.

“Đầu năm 2019 tình hình tài chính của TISCO lâm vào tình trạng cực kỳ khó khăn, nguy cơ khủng hoảng tài chính dẫn đến phá sản là đang hiện hữu nếu không có sự giải cứu kịp thời của Chính phủ, các ngân hàng và các cấp có thẩm quyền”, báo cáo của Hội đồng quản trị TISCO nêu rõ.

Anh Vũ