Thị trường TPCN: Tiếng nói người trong cuộc

Gốc
Ông P., người đã có 13 năm giữ vị trí quan trọng tại nhiều công ty lớn kinh doanh trong lĩnh vực thực phẩm chức năng (TPCN), nhận xét rằng thị trường này tại Việt Nam rất 'hỗn mang', phát triển dựa trên sự thiếu kiến thức về dinh dưỡng của người tiêu dùng và hàng giả, hàng kém chất lượng... tràn lan.

Tại hội nghị góp ý về dự thảo nghị định hướng dẫn về xử phạt hành chính vi phạm Luật Cạnh tranh diễn ra mới đây tại TPHCM, ông P., đại diện một doanh nghiệp cho biết, công ty ông phân phối TPCN dưới hình thức bán hàng trực tiếp nhưng mỗi khi có một sản phẩm mới ra mắt là ngay lập tức trên mạng xã hội tràn ngập mặt hàng tương tự bán với giá thấp hơn giá niêm yết vài chục phần trăm.

Ngoài ra, ông P. còn cho biết có một số trang web bán hàng, đa phần đều được vận hành bởi các đầu nậu chuyên thu mua hàng gần hết hạn sử dụng (cận date), hết date và đang có kế hoạch tiêu hủy từ các công ty bị tuồn ra ngoài hoặc hàng tồn kho, hàng “ế” của những nhà phân phối chính thức đã lỡ “ôm nhiều hàng”.

Có ba đầu nậu lớn tại Việt Nam nằm ở Nam Định, Thanh Hóa và TPHCM. Giá mua lại của những sản phẩm này rất rẻ, thường chỉ bằng một phần ba, thậm chí một phần năm so với giá gốc. Hàng sau đó được sửa date, tẩy date rồi phân phối lại thị trường với giá rẻ để câu khách.

Nguồn TPCN giá rẻ khác là hàng giả đi theo đường tiểu ngạch từ Trung Quốc về Việt Nam. Tất nhiên, có cả hàng giả được sản xuất một cách thô sơ hơn tại Việt Nam bằng cách mua vỏ chai cũ, làm sạch rồi cho hàng thành phẩm vào, đóng niêm phong.

Một nguồn nữa là hàng xách tay. Gọi là hàng xách tay nhưng thực ra là đi theo container bằng đường biển với số lượng lớn.

Ông P. ước tính, doanh số TPCN tại Việt Nam của các công ty nước ngoài đang bán theo hình thức trực tiếp thông qua mạng lưới phân phối đa cấp vào khoảng 350 triệu đô la Mỹ/năm. Tuy nhiên, đã có từ 100-120 triệu đô la Mỹ là hàng cận date, hàng ế của các nhà phân phối đẩy qua các đầu nậu. Còn con số từ hàng giả Trung Quốc và hàng xách tay quy mô lớn thì không thể ước tính.

Bên cạnh đó, còn một loại hàng khác cũng có nguy cơ với sức khỏe không kém, đó là TPCN mua từ các trang thương mại điện tử xuyên biên giới. Những sản phẩm này, về bản chất, chưa được công bố về thành phần, công thức, chưa được kiểm nghiệm tại thị trường Việt Nam và có thể gây hại cho người dùng vì không phù hợp về thể trạng, liều lượng.

Ở kênh phân phối truyền thống là các nhà thuốc, kênh bán hàng thường được nhiều công ty sản xuất TPCN sử dụng, tình trạng hàng xách tay không rõ chất lượng cũng tồn tại khá nhiều.

Theo ông P., TPCN giả, kém chất lượng tràn lan do người tiêu dùng Việt Nam ham rẻ và thiếu kiến thức về dinh dưỡng. Ông P. nhận xét, có lẽ không ở đâu như Việt Nam, người muốn giảm cân hay người tập tạ muốn tăng cơ lại dễ dàng tin vào những loại sản phẩm được bạn bè giới thiệu, bán trên mạng với giá rẻ, không cần quan tâm đến chỉ dẫn dinh dưỡng, nguyên lý khoa học hay thành phần nguyên liệu...

Tâm An