Thỏa thuận thương mại Mỹ-Trung: Lợi ích tức thời cho Trump - Tập

Gốc
Chưa thể kết luận về giá trị của thỏa thuận thương mại Mỹ-Trung nhưng ít nhất nó cũng đem lại những lợi ích tức thời cho người đứng đầu hai nước.

Việc Mỹ đạt được một phần thỏa thuận thương mại với Trung Quốc đang nhận được sự quan tâm của các học giả quốc tế.

Theo TS Patrick M. Cronin, Chủ tịch An ninh châu Á-Thái Bình Dương tại Viện Nghiên cứu Hudson (Mỹ), thỏa thuận thương mại Mỹ-Trung đạt được hôm thứ 6 vừa qua là một hành động cạnh tranh hợp tác. Nó mang lại giá trị ngay lập tức cho cả hai bên, trong khi các câu hỏi chiến lược về mối quan hệ trong tương lai giữa hai siêu cường của thế giới vẫn đang cần tiếp tục trả lời.

Nguyên nhân là vì thỏa thuận này vẫn chưa hoàn thành và mới chỉ bằng lời nói, chưa thể kết luận về giá trị của nó.

Theo thỏa thuận hai bên đạt được, Trung Quốc đã đồng ý về nguyên tắc mua thêm tới 50 triệu USD các sản phẩm nông nghiệp Mỹ. Còn Mỹ đã đồng ý hoãn kế hoạch tăng thuế từ 25 đến 30% đối với hàng hóa trị giá 250 tỷ USD của Trung Quốc, dự kiến sẽ có hiệu lực vào tuần tới.

Theo TS Cronin, cả Tổng thống Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình đều có lợi khi đưa ra những tin tức đáng hoan nghênh tại thời điểm mà hai ông phải đối mặt với những thách thức chính trị tại quê nhà. Hơn nữa, cộng đồng quốc tế có thể thở phào nhẹ nhõm rằng Mỹ-Trung đang tìm thấy một số điểm chung trong thời điểm căng thẳng tăng cao.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Phó Thủ tướng Trung Quốc Lý Hạc. Ảnh: Getty

Với ông Trump, thỏa thuận thương mại mà tin tốt cho cuộc đua trở lại chiếc ghế Tổng thống vào năm 2020 và các cuộc tranh luận tại Washington.

Còn Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình có thể chỉ ra sự ổn định ngắn hạn, củng cố các vấn đề dân tộc. Kinh tế Trung Quốc đang chậm lại và có khả năng vẫn thấp hơn tốc độ tăng trưởng 6,6% hàng năm.Thỏa thuận thương mại không chỉ giúp ngăn chặn những thiệt hại về kinh tế mà còn góp phần làm giảm áp lực ở Hongkong, Tân Cương, Đài Loan.

Tuy nhiên, vị Chủ tịch An ninh châu Á-Thái Bình Dương của Viện Hudson cũng lưu ý, phần lớn nội dung thỏa thuận thương mại đã bỏ qua những vấn đề vốn bị coi là "không công bằng" trong các hoạt động thương mại của Trung Quốc. Phía Trung Quốc không cam kết bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, chấm dứt thao túng thiền tệ và cấp quyền tiếp cận thị trường. Trung Quốc cũng không cam kết giảm bớt sự hỗ trợ cuar nhà nước cho các tập đoàn công nghiệp quốc gia cũng như theo đuổi tự do hóa thị trường.

"Nhưng những thiếu sót này, hiện tại, ít đáng sợ hơn một mối nguy khác trong tương lai. Các chuyên gia an ninh quốc gia băn khoăn về việc Tổng thống Trump chấp nhận các yêu cầu của Trung Quốc để cho phép Huawei và các công ty công nghệ cao khác của Trung Quốc tiếp cận thị trường Mỹ. Chính quyền Trump đã đặt ra câu hỏi về việc kiểm soát xuất khẩu công nghệ cao, vấn đề cốt lõi của các cuộc tranh luận, và nếu có, Mỹ sẽ cấp giấy phép cho Huawei và ZTE.

Trung Quốc coi viễn thông 5G, cùng với trí tuệ nhân tạo (AI), điện toán lượng tử và những tiến bộ khác giúp đạt được sự thống trị thông tin, điểm mấu chốt đối với an ninh kinh tế và quân sự. Giai đoạn đầu tiên của thỏa thuận thương mại này đã tạo ra một loạt các điều kiện thuận lợi hơn cho vòng đàm phán tiếp theo.

Cụ thể, Bắc Kinh muốn làm chệch hướng chính quyền Trump khỏi các khái niệm tách rời và thiết lập chuỗi cung ứng toàn cầu mới nhằm "khóa" các doanh nghiệp công nghệ cao của Bắc Kinh.

Đó là lý do tại sao các lực lượng chính trị ở Washington sẽ tiếp tục thực hiện các giai đoạn thương mại trong tương lai với Trung Quốc. Họ sẽ muốn đảm bảo Mỹ không kinh doanh các lợi ích kinh tế và chính trị ngắn hạn trước nguy cơ thiệt hại an ninh quốc gia dài hạn", vị chuyên gia phân tích.

Ông nhận định, thế giới sẽ ít gặp khó khăn hơn khi Myx và Trung Quốc ký một thỏa thuận tại hội nghị thượng đỉnh Hợp tác kinh tế châu Á-Thái Bình Dương ở Chile vào tháng tới. Nhưng thỏa thuận thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới sẽ chỉ tạo một thời gian nghỉ ngơi ngắn ngủi cho cuộc đấu tranh lâu dài về quyền lực.

Trong khi đó, tờ WSJ đánh giá, thỏa thuận thương mại mở ra cơ hội cho Bắc Kinh đưa ra những nhượng bộ mà họ không muốn thực hiện.

"Nếu bạn là người Trung Quốc, bạn rất hài lòng với kết quả này", Arthur R. Kroeber, người sáng lập công ty tư vấn Gavekal Dragonomics có trụ sở tại Bắc Kinh, nói về cuộc đàm phán thương mại mới nhất. "Trung Quốc luôn muốn kéo dài cuộc đàm phán và họ đã làm chậm việc áp thuế bổ sung của Tổng thống Trump mặc dù thất bại trong việc thúc đẩy các nhà đàm phán Mỹ gỡ bỏ bất kỳ mức thuế nào đã có", ông nói

Trong vòng đàm phán thương mại mới nhất, cả hai bên đều tập trung vào những gì họ có thể đạt được sớm nhất. Vào ngày đầu tiên, các quan chức Trung Quốc tập trung vào việc khiến Mỹ hoãn kế hoạch tăng thuế. Các kế hoạch của Bắc Kinh bây giờ là tiếp tục nói chuyện với các quan chức Washington, đồng thời tránh đáp ứng tất cả các yêu cầu của họ.

Theo Nhân dân Nhật báo, quan điểm của Trung Quốc trong việc bảo vệ lợi ích cốt lõi của quốc gia và lợi ích cơ bản của người dân không thể bị lung lay. Về nguyên tắc, không thể giải quyết vấn đề bằng cách gây áp lực cho phía Trung Quốc.

An Nhiên