Thủ tướng Israel đắc cử nhiệm kỳ thứ năm

Gốc
Thủ tướng Benjamin Netanyahu, người có biệt danh là 'Vua Bibi', đã được xác nhận là người chiến thắng trong cuộc tổng tuyển cử Israel vào tối 11-4, khi Ủy ban Bầu cử Trung ương công bố số liệu đầy đủ của cuộc bầu cử ngày 9-4, đúng 60 giờ sau khi các khu vực bỏ phiếu đóng cửa.

Với tất cả số phiếu được kiểm đếm, đảng Likud của ông Netanyahu đã vượt qua đảng Xanh và Trắng đối thủ với 26,45% phiếu bầu để giành 36 ghế trong 120 ghế của Quốc hội. Đảng Xanh và Trắng của ông Benny Gantz đã chính thức thừa nhận thất bại vào ngày 10-4.

Khối Likud cùng các đồng minh bảo thủ và cánh hữu giành được 65 ghế so với 55 ghế cho phe trung hữu, các đảng cánh tả và Arab. Điều này tạo cho ông Netanyahu con đường chắc chắn để xây dựng liên minh đa số. Nếu Netanyahu giữ quyền lãnh đạo, ông sẽ trở thành Thủ tướng Israel phục vụ lâu nhất vào tháng 7, vượt qua cha đẻ của đất nước là David Ben-Gurion. Tuy nhiên, ông hiện đang bị đối mặt với các cáo buộc hình sự.

Trong chiến dịch tranh cử, các đảng đối thủ đã cáo buộc lẫn nhau về tham nhũng, thúc đẩy sự cố chấp và mềm mỏng về an ninh. Ông Netanyahu tự nhận mình là người bảo đảm duy nhất cho an ninh của Israel. Ông cảnh báo rằng ông Gantz sẽ thành lập một chính phủ "cánh tả" với sự hỗ trợ của các đảng Arab. Điều này sẽ cho phép thành lập Nhà nước Palestine mà ông nói là sẽ gây ra mối đe dọa chết người đối với Israel.

Ông Netanyahu nhấn mạnh mối quan hệ thân thiết của ông với Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump, người đã làm hài lòng người Israel và khiến người Palestine tức giận khi công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel hồi năm 2017 và chuyển Đại sứ quán Hoa Kỳ đến thành phố linh thiêng vào tháng 5 năm ngoái.

Hai tuần trước cuộc bầu cử, ông Trump đã ký một tuyên bố, với Netanyahu ở bên cạnh ông tại Nhà Trắng, công nhận chủ quyền của Israel đối với Cao nguyên Golan bị chiếm đóng từ Syria trong cuộc chiến Trung Đông năm 1967.

Trong một bước ngoặt hiếm hoi trong cuộc đua tới cuộc xung đột giữa Israel và Palestine, Netanyahu tiếp tục báo động người Palestine bằng cách cam kết sáp nhập các khu định cư của người Do Thái ở Bờ Tây bị chiếm đóng nếu được bầu lại. Người Palestine tìm kiếm một nhà nước ở đó và ở Dải Gaza, với Đông Jerusalem là thủ đô của nó.

Ông Netanyahu sinh ngày 21-10-1949, từng giữ chức Thủ tướng Israel từ tháng 6-1996 tới tháng 7-1999. Ông là Thủ tướng đầu tiên (và duy nhất cho tới hiện tại) của Israel sinh ra sau khi Nhà nước Israel được thành lập.

Netanyahu từng là Bộ trưởng Ngoại giao (2002-2003) và Bộ trưởng Tài chính (từ năm 2003 đến tháng 8-2005) trong các chính phủ của Ariel Sharon, nhưng ông đã ra đi sau những bất đồng về Kế hoạch rút quân khỏi Gaza. Ông lấy lại chức vụ lãnh đạo Likud ngày 20-12-2005.

Trong cuộc bầu cử năm 2006, Likud có kết quả tồi tệ, chỉ giành được 12 ghế. Tháng 12-2006, Netanyahu trở thành Lãnh đạo đối lập chính thức trong Knesset và Chủ tịch đảng Likud. Tháng 8-2007, ông tiếp tục giữ chức lãnh đạo Likud sau khi đánh bại Moshe Feiglin trong cuộc bầu cử của đảng.

Sau cuộc bầu cử nghị viện ngày 10-2-2009, trong đó Likud đứng thứ hai và các đảng cánh hữu giành đa số, Netanyahu đã thành lập chính phủ liên minh. Ông là em trai của Chỉ huy Các lực lượng đặc biệt Israel Yonatan Netanyahu, người đã chết trong một phi vụ giải cứu con tin, và Iddo Netanyahu, một tác gia và nhà soạn kịch Israel. Trong suốt thời kỳ làm Thủ tướng Israel từ năm 2009 đến nay, ông được coi như là một lãnh đạo "diều hâu", "hiếu chiến" và "rất sẵn sàng gây chiến tranh với Palestine bất kỳ lúc nào".

Trong khoảng thời gian xảy ra Nội chiến Syria (từ năm 2011 đến nay), quân đội Israel dưới quyền ông đã liên tục bắn phá các cứ điểm của quân đội chính phủ Syria ở phía nam nhằm tìm cách phá tan thế thượng phong của chính quyền Bashar al-Assad tại Syria, và cứu nguy cho phe đối lập Syria, dẫn đến nhiều cuộc giao tranh ở biên giới với Syria.

Gia Huy