Đăng nhập

Đăng nhập để trải nghiệm thêm những tính năng hữu ích
Zalo

Tôn vinh hạt gạo

Gốc

Hơn 20 năm qua, hạt gạo Việt Nam vừa góp phần bảo đảm an ninh lương thực quốc gia vừa làm nhiệm vụ cung cấp lương thực cho thế giới, đồng thời đưa nước ta trở thành quốc gia xuất khẩu gạo lớn

Festival Lúa gạo lần thứ 2 được tổ chức tại tỉnh Sóc Trăng khai mạc vào hôm nay, 8-11, sẽ có nhiều hoạt động tôn vinh giá trị hạt gạo. Xuất khẩu gạo của nước ta hiện đang gặp nhiều thuận lợi song cũng đối diện nhiều thách thức mới.

Nhảy vọt

Từ năm 1990 đến 2010, sản lượng lúa tăng từ 19 triệu tấn lên 40 triệu tấn, xuất khẩu gạo từ 1,6 triệu tấn lên 6,7 triệu tấn. Từ một quốc gia thiếu lương thực, Việt Nam chuyển sang một nước dư thừa rất nhiều lương thực. Hiện Việt Nam đang chiếm khoảng 20% lượng gạo xuất khẩu trên toàn thế giới. Đất nước chuyển từ thiếu gạo vào năm 1986 sang dư thừa lần lượt 3 triệu tấn, 5 triệu tấn và 8 triệu tấn gạo vào các năm 1990, 2000 và 2010.

Hiện lúa gạo Việt Nam đang gặp nhiều thuận lợi về sản xuất và xuất khẩu

Thứ trưởng Bộ NN-PTNT Bùi Bá Bổng cho rằng: “Để đạt được thành tựu này là nhờ Chính phủ luôn đặt phát triển lúa gạo là nhiệm vụ trung tâm của phát triển nông nghiệp, từ đó, có những đầu tư thích đáng cho xây dựng cơ sở hạ tầng, đặc biệt là hệ thống thủy lợi, khoa học công nghệ, khuyến nông đối với cây lúa và chính sách hỗ trợ nông dân... Nhờ vậy, chỉ trong vòng 30 năm đã biến nhiều vùng đất khó khăn thành nơi trồng lúa trù phú, điển hình là vùng ĐBSCL”.

Theo các nhà chuyên môn, điều quan trọng là việc nghiên cứu và cho ra đời những giống lúa ngắn ngày, năng suất cao, chất lượng tốt đã giúp gạo Việt Nam có tiếng trên thị trường thế giới. Những năm trước giải phóng, nông dân chỉ trồng lúa mùa 1 vụ, năng suất thấp, chỉ từ 1-2 tấn/ha nhưng sau này, nhờ lai tạo được nhiều giống mới ngắn ngày, năng suất đạt từ 6-7 tấn/ha và sản xuất được 3 vụ trong năm nên có dư thừa xuất khẩu. Sản lượng lúa của ĐBSCL trước năm 1976 khoảng 4,2 triệu tấn, trong khi đó năm 2011 ước đạt hơn 22 triệu tấn, tăng gấp 5 lần.

Thuận lợi nhưng vẫn lo

Theo số liệu từ Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), xuất khẩu gạo của nước ta trong năm 2011 khoảng 7 triệu tấn, cao nhất từ trước đến nay. Nhiều thời cơ vàng đang đến với xuất khẩu gạo của Việt Nam. Tổ chức Nông nghiệp và Lương thực của Liên Hiệp Quốc (FAO) cảnh báo trên thế giới có 1 tỉ người thiếu gạo để ăn; một số nước bị thiên tai nghiêm trọng, trong đó có nước xuất khẩu gạo lớn nhất là Thái Lan bị thiệt hại nặng nề nên sản lượng gạo của nước này sẽ mất khá nhiều, thị trường bán gạo của Việt Nam sẽ rộng hơn.

Trong khi đó, việc tổ chức sản xuất lúa gạo trong nước có tiến bộ so với trước đây. Việc thực hiện liên kết 4 nhà (Nhà nước - nhà khoa học - nhà doanh nghiệp - nhà nông) ngày càng chặt chẽ. Đồng thời, Bộ NN-PTNT khuyến khích nông dân thực hiện mô hình “cánh đồng mẫu lớn” và Chính phủ ban hành Nghị định 109 về kinh doanh xuất khẩu gạo, bắt buộc doanh nghiệp phải có cùng nguyên liệu, hệ thống xay xát, kho dự trữ nên khâu thu hoạch và sau thu hoạch được thuận lợi…

Tuy nhiên, TS Lê Văn Bảnh, Viện trưởng Viện Lúa ĐBSCL, vẫn lo lắng: “Hiện gạo cấp thấp ở thị trường châu Phi đã bị Ấn Độ và Pakistan chiếm, còn Thái Lan áp dụng chính sách mua giá cao cho nông dân của họ nên một số công ty của Thái Lan thấy thị trường lúa gạo Việt Nam tương đối rẻ đã sang đây đặt nhà máy thu mua, cạnh tranh với doanh nghiệp nước ta”.

Còn ông Trần Thanh Vân, Phó Giám đốc phụ trách kinh doanh Công ty Cổ phần Gentraco, cho biết: “Hiện nay, Việt Nam chưa có loại gạo cùng cấp nào có giá xuất khẩu cao hơn Thái Lan. Chẳng hạn như gạo Jasmine - Thái Lan bán 750 USD/tấn, Việt Nam chỉ từ 700-720 USD/tấn do khâu giống và công nghệ sau thu hoạch của chúng ta không bằng họ”.

Kỳ vọng vào “cánh đồng mẫu lớn”

Nông dân là người trực tiếp làm ra lúa gạo nhưng hiện nay cuộc sống của bộ phận này còn nghèo. Làm sao để tăng sản lượng xuất khẩu và nâng cao thu nhập cho nông dân là câu hỏi lớn. Theo TS Lê Văn Bảnh, mô hình “cánh đồng mẫu lớn” sẽ đáp ứng được yêu cầu nêu trên.

Mô hình này sẽ tập hợp nông dân sản xuất trên một cánh đồng vài trăm đến vài ngàn hecta, trồng chỉ một giống hoặc một nhóm giống theo tiêu chuẩn VietGAP, có đầu tư cơ giới hóa sau thu hoạch, giảm thất thoát. Từ đó, sẽ có số lượng lớn xuất khẩu và tạo thương hiệu cho gạo Việt Nam. Hiện đã có khoảng 6.400 nông dân của 12 tỉnh, thành ĐBSCL tham gia mô hình này, hình thành khoảng 8.000 ha lúa, dự kiến trong năm 2012 sẽ tăng lên 50.000 ha, trong năm 2013 là 100.000 ha và sẽ tiến tới 1 triệu ha trong những năm tiếp theo.

Tại hội nghị sơ kết sản xuất lúa năm 2011 và triển khai vụ đông xuân 2011-2012 vừa qua, Thứ trưởng Bùi Bá Bổng khẳng định: “Mô hình “cánh đồng mẫu lớn” sẽ áp dụng cơ giới hóa, tiến bộ khoa học kỹ thuật vào đồng ruộng. Đây là mô hình giúp nông dân thoát nghèo, do đó cần nhân rộng trong thời gian tới”.

Festival Lúa gạo lần 2 nhằm tôn vinh nông dân, những nhà khoa học, nhà quản lý và các doanh nghiệp góp phần tạo ra sản phẩm lúa gạo, hàng hóa phục vụ nhu cầu tiêu thụ trong nước và xuất khẩu. Trong khuôn khổ hoạt động này có nhiều hội thi, hội thảo quan trọng về lúa gạo.

Ông Nguyễn Trung Hiếu, Chủ tịch UBND tỉnh Sóc Trăng

Nguồn Người Lao Động: http://nld.com.vn/20111107094444875p0c1014/ton-vinh-hat-gao.htm