Tổng thống V. Zelensky: Niềm hy vọng mới của người dân Ucraina

Gốc
Ngày 21-4-2019, Ukraina tổ chức cuộc bầu cử tổng thống vòng 2 với sự tham gia tranh cử của Tổng thống đương nhiệm P. Poroshenko và nhân vật nổi tiếng trong giới showbiz V. Zelensky. Theo kết quả mới nhất, Zelensky đang giành phần áp đảo trước ông Poroshenko, mang lại niềm hy vọng mới cho người dân Ukraina.

Chiến thắng áp đảo của danh hài trước đương kim tổng thống

Ngày 21-4-2019, vòng bỏ phiếu thứ 2 của cuộc bầu cử tổng thống Ukraina đã diễn ra thành công và minh bạch trước sự chứng kiến của các quan sát viên quốc tế. Trong cuộc thăm dò mới nhất của Exit poll-2019, danh hài 41 tuổi Ukraina V. Zelensky nhiều khả năng sẽ giành chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử Tổng thống ở Ukraina trước ông P. Poroshenko với tỷ lệ phiếu bầu 73,2% - 25,3%. Đây dường như đã là kết quả cuối cùng, khả năng ông Poroshenko đảo ngược tỉ số là "điều không thể".

V. Zelensky và P. Poroshenko (Nguồn: Sputnik)

Ngay khi thăm dò đầu tiên được công bố, đội tranh cử của ông Zelenskiy đã nhanh chóng ăn mừng chiến thắng. Trong tuyên bố của mình, tổng thống tương lai (nhiệm kỳ 2019-2024) không nói nhiều, chỉ cám ơn bố mẹ, vợ, đội ngũ tranh cử của mình và người dân Ukraina đã bỏ phiếu cho mình.

Theo giới chuyên gia, những nguyên nhân chính khiến V. Zelensky giành chiến thắng áp đảo trước P. Poroshenko tại vòng bầu cử thứ 2:

Thứ nhất, người dân Ukraina vô cùng thất vọng về thực trạng đất nước sau gần 5 năm Poroshenko cầm quyền, với các chương trình và lời hứa không được thực hiện trong nhiệm kỳ của ông (xóa bỏ tham nhũng, kết thúc chiến sự ở miền Đông, lấy lại Crimea..., đồng thời bị cáo buộc quá phụ thuộc vào Mỹ và phương Tây).

Thứ hai, sau sự kiện Maidan 2014, Poroshenko cũng không mang lại những kết quả như mong muốn, kết cục là: Ukraina bị chia cắt, nội chiến, tình trạng tham nhũng tràn lan, đời sống nhân dân ngày càng sa sút, đồng nội tệ mất giá thảm hại, bản thân Poroshenko lại ngày càng giàu lên trước bối cảnh đó, người dân ngày càng mất lòng tin và dễ bị tác động bởi nhân tố mới - Zelensky.

Thứ ba, Zelensky nổi tiếng trong giới showbiz, phát hành các chương trình giải trí độc lập, là danh hài thu hút được sự quan tâm nhiều nhất từ trước tới này, được sự hậu thuẫn của các nhà tài phiệt trong nước. Theo ý kiến phần lớn nhà phân tích, sẽ là sự lựa chọn tích cực cho người dân khi họ đã quá mệt mỏi với chính trị và tình hình Ukraina trong nhiều năm qua không có sự cải thiện. Hơn nữa, Zelensky tận dụng hiệu quả sự hỗ trợ của công nghệ và mạng xã hội (youtube, instagram, facebook...) để vận động tranh cử, có được sự hậu thuẫn tích cực của đội vận động tranh cử, ví dụ ngay sau khi kết quả vòng ngoài được công bố, Zelensky đã cho đăng tải clip ăn mừng đã chuẩn bị sẵn.

Thứ tư, trong vòng đấu khẩu ngày 19-4 tại sân vận động quốc gia Olympic ở thủ đô Kiev (Ukraina), V. Zelensky tỏ ra vượt trội bởi sự thông minh, dí dỏm, giành được nhiều sự ủng hộ của người dân khi đẩy Poroshenko vào thế bị động, yếu thế với những luận chứng, lý lẽ rất logic. Cụ thể, ông Zelensky đã cáo buộc "đương kim Tổng thống" P. Poroshenko đã thu lợi bất chính từ vị trí lãnh đạo, cũng như không kiên quyết trong cuộc chiến chống tham nhũng, hay tiến hành cải cách và tìm giải pháp giúp chấm dứt cuộc xung đột ở miền Đông Ukraina.

Dư luận phản ứng thuận với kết quả bầu cử

Dư luận Ukraina hài lòng với chiến thắng của V. Zelensky, bày tỏ sự lạc quan về nhà lãnh đạo mới của đất nước; lý giải yếu tố khiến ông Zelensky nhận được sự ủng hộ đông đảo của người dân là nhờ việc ông không có bất kỳ sự liên hệ nào với các bê bối tham nhũng trong nước. Song, cũng lo ngại, sau khi đắc cử, với vốn kinh nghiệm ít ỏi trên chính trường, ông sẽ phải đối mặt với không ít khó khăn thách thức phía trước, đơn cử như việc giải quyết cuộc khủng hoảng ở miền Đông, cải thiện kinh tế - xã hội để phù hợp với các yêu cầu của Liên minh châu Âu (EU).

Giới chức Nga (Thứ trưởng Ngoại giao G. Karasin và Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Hội đồng liên bang - Thượng viện K. Kosachev) hoan nghênh kết quả bầu cử Tổng thống Ukraina, cho rằng, người dân Ukraina đã "bỏ phiếu cho sự thay đổi". Đồng thời nhấn mạnh, chính Tổng thống P. Poroshenko đã gián tiếp giúp ông Zelensky giành được chiến thắng, bởi lẽ, sau hơn 20 năm độc lập, người dân đã hết tin vào tầng lớp lãnh đạo ở Ukraina, bất mãn trước sự điều hành kém cỏi của Tổng thống Poroshenko (thân Mỹ, được Mỹ lập lên sau Maidan 2014), những rắc tối trong quan hệ quốc tế, đặc biệt là căng thẳng quan hệ Nga - Ucraina trong thời gian qua.

Ngay sau khi kết quả thăm dò được công bố, lãnh đạo nhiều nước và tổ chức lớn của phương Tây (Tổng thống các nước Mỹ, Pháp, Ba Lan, Estonia, Đức, Ba Lan, Litva...; Đại sứ quán Mỹ tại Ukraina; Ngoại trưởng Anh J. Hunt; Tổng thư ký Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương - NATO J. Stolenbreg; Chủ tịch Hội đồng châu Âu - EU D. Tusk) đồng loạt gửi điện chúc mừng ứng cử viên V. Zelensky, nhấn mạnh sẽ tiếp tục ủng hộ và hợp tác với quốc gia Đông Âu này.

Trong khi đó, Tổng thống P. Poroshenko khẳng định, ông sẵn sàng giúp đỡ nhà lãnh đạo mới của đất nước, cho biết sẽ rời nhiệm sở vào tháng sau (5/2019), nhưng sẽ không từ bỏ chính trị.

Đương kim Tổng thống Ukraine Poroshenko (Nguồn: RT)

Về phần V. Zelensky, ông tuyên bố sẽ "không để người dân Ukraina phải thất vọng", đồng thời cam kết sẽ "tái khởi động" tiến trình hòa đàm với các bên theo thỏa thuận Minsk 2.0, chỉ rõ điều quan trọng nhất hiện nay là chấm dứt xung đột ở miền Đông Ucraina.

Vladimir Zelensky: Người có dòng máu Do Thái

Zelensky sinh ngày 25-01-1978 tại Kryvyi Rih (Ukraina), có bố mẹ là người Do Thái, là gương mặt mới tài năng và nổi tiếng trong giới showbiz, có xu hướng chính trị chủ nghĩa dân túy, thu hút sự ủng hộ của những người thu nhập thấp, đối tượng hưu trí, người dân khu vực Đông Nam Ucraina, đặc biệt là giới trẻ, những người thường xuyên sử dụng mạng xã hội.

Bên cạnh đó, ông được sự trợ giúp mạnh mẽ về tài chính và truyền thông bởi tỷ phú, nhà tài phiệt Kolomoisky. Ông là người lãnh đạo Studio “Kvartal 95” chủ yếu thực hiện các chương trình truyền hình hài và phim truyện, ông nổi tiếng nhờ hàng loạt chương trình truyền hình thể loại châm biếm chính trị và xã hội.

Danh hài V. Zelensky và phu nhân (Nguồn: RIA Novosti)

Sự kiện năm 2017 được coi là động lực đưa Zelensky lên vũ đài chính trị. Năm đó, Ucraina đã cấm loạt phim bộ nhiều tập "Người mai mối" (một trong những sản phẩm chính và nổi tiếng nhất của hãng phim). Lý do được đưa ra là nam diễn viên người Nga trong phim bộ này ủng hộ việc sáp nhập Crimea vào Nga. Lệnh cấm của chính quyền khiến Zelensky “tức giận”, thậm chí sau đó, những người ủng hộ bắt đầu đề nghị ông ra tranh cử Tổng thống, họ đăng ký thành lập đảng “Người đầy tớ của nhân dân”.

Giải quyết vấn đề nội tại và duy trì hội nhập châu Âu

Theo giới quan sát quốc tế, sau khi giành chiến thắng trong cuộc bầu cử này, ông Zelensky sẽ tập trung xử lý các vấn đề nội tại của Ukraina như nội chiến ở miền Đông (Cộng hòa Donetsk và Lugansk), vấn đề chủ quyền Crimea (sáp nhập vào Nga năm 2014), tình trạng tham nhũng, cải cách kinh tế - xã hội,... nhằm nâng cao đời sống, an sinh xã hội cho người dân.

Danh hài Zelensky tuyên bố thắng cử tối 21-4 (Nguồn: Washington Post)

Trong khi đó, về đối ngoại, Ukraina sẽ tìm cách cải thiện quan hệ với Nga và tiếp tục con đường hội nhập châu Âu: Ông Zelensky khẳng định việc gia nhập NATO và các tổ chức quốc tế khác là cơ sở đảm bảo cho an ninh quốc gia Ukraina, tuy nhiên, tiến trình này vẫn cần thông qua các cuộc trưng cầu dân ý trong thời gian tới. Với Nga, ông V. Zelensky để ngỏ khả năng tổ chức cuộc gặp với Tổng thống V. Putin, đồng thời khẳng định đàm phán với Nga là cơ hội duy nhất để giải quyết cuộc xung đột ở miền Đông Ukraina. Tuy nhiên, những vấn đề trên rất phức tạp, khó có thể giải quyết trong nhiệm kỳ đầu.

Ngoài ra, tình hình Ukraina sẽ ít khả năng thay đổi triệt để, còn diễn biến phức tạp do sự lôi kéo, cạnh tranh giữa các đảng trong quốc hội (hiện đảng của ông Poroshenko đang chiếm số đông), cũng như cạnh tranh giữa các chính khách, các nhà tài phiệt nhằm lập ra liên minh chính trị trong Quốc hội và các ghế trong nội các mới.

Nhất Tuệ (Theo Carnegie, Vzglyad, Sputnik)