Trở lại 'lục địa đen'

Gốc
Hội nghị thượng đỉnh Nga-châu Phi lần đầu tiên trong lịch sử sẽ diễn ra từ ngày 23 đến 24-10 tới tại thành phố Sochi của Nga dưới sự chủ trì của Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Ai Cập Abdel Fattah el-Sisi, Chủ tịch luân phiên Liên minh châu Phi (AU). Đây là sự kiện có ý nghĩa quan trọng trong quan hệ giữa Nga và châu Phi trong bối cảnh Moscow đang muốn khôi phục vị thế tại 'lục địa đen'.

Theo trang Eurasia Review, Hội nghị thượng đỉnh Nga-châu Phi hứa hẹn sẽ là một sự kiện quy mô lớn với sự tham gia của các nhà lãnh đạo đến từ tất cả quốc gia châu Phi và nhiều tổ chức quan trọng của “lục địa đen”. Thứ trưởng Ngoại giao Nga Mikhail Bogdanov, đại diện đặc biệt của Tổng thống Nga tại Trung Đông và châu Phi cho biết, Hội nghị thượng đỉnh Nga-châu Phi dự kiến sẽ được tổ chức 2-3 năm một lần. Diễn đàn kinh tế, được tổ chức bên lề Hội nghị thượng đỉnh Nga-châu Phi, sẽ tạo ra “cú huých” thúc đẩy hợp tác giữa các doanh nghiệp Nga và châu Phi trong nhiều lĩnh vực, như công nghệ, kỹ thuật số... Giới chuyên gia nhận định, sự kiện ở thành phố Sochi sẽ mang đến cho Moscow cơ hội mở ra cánh cửa vào châu Phi và mở rộng hợp tác với các đối tác chính trong khu vực này. Đại diện Quỹ Roscongress của Nga lưu ý: “Dự kiến, một số lượng lớn thỏa thuận hợp tác trong các lĩnh vực khác nhau sẽ được ký kết tại Hội nghị thượng đỉnh Nga-châu Phi sắp tới. Điều này, góp phần phát triển hơn nữa quan hệ hợp tác cùng có lợi giữa Nga và châu Phi”.

Trên thực tế, đối với Nga, hợp tác với các nước châu Phi có thể giúp Moscow khắc phục một số vấn đề kinh tế do lệnh trừng phạt của phương Tây gây ra. Về phần mình, Moscow có thể chia sẻ với các nước châu Phi những công nghệ mà “lục địa đen” đang thiếu. Ông Maxim Chereshnev, Chủ tịch Hội đồng Ngoại thương Nga và Phát triển quan hệ kinh tế quốc tế nhận định, các dự án nông nghiệp, công nghệ, y tế, hậu cần, cơ sở hạ tầng, cũng như công nghệ tiết kiệm năng lượng mở ra triển vọng tăng cường hợp tác kinh tế giữa Nga và châu Phi.

Tổng thống Nga Vladimir Putin gặp Tổng thống Ai Cập Abdel Fattah el-Sisi trong chuyến thăm làm việc tới Ai Cập hồi tháng 12-2017. Ảnh: TASS.

Theo AFP, trước đây Liên Xô duy trì sự hiện diện mạnh mẽ tại châu Phi thông qua việc hỗ trợ hàng loạt các phong trào giành độc lập của các quốc gia tại khu vực này, cũng như gửi nhiều cố vấn tới các quốc gia mới được giải phóng. Tuy nhiên, sau khi Liên Xô tan rã vào năm 1991, các vấn đề kinh tế đã khiến nước Nga từ bỏ các dự án tại châu Phi. Sự thiếu hụt vốn đầu tư đồng nghĩa với các cơ sở ngoại giao đóng cửa, chương trình tài trợ bị cắt giảm và quan hệ ngoại giao giữa Nga và các nước châu Phi cũng bị hạn chế về quy mô.

Trong những năm gần đây, Nga đang nỗ lực củng cố và gia tăng vị thế tại châu Phi thông qua hàng loạt các hoạt động đầu tư, hợp tác quân sự, mua bán vũ khí sau một thời gian dài “im hơi, lặng tiếng” tại khu vực này. Nga đã dần quay trở lại “lục địa đen” bằng cách xây dựng lại các mạng lưới đối tác của mình, đồng thời tìm kiếm các đối tác mới. Kể từ khi lên nắm quyền, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã thực hiện hàng loạt chuyến thăm tới các quốc gia châu Phi. Chuyên gia Dmitry Bondarenko của Viện Hàn lâm Khoa học Nga nhận định rằng vị thế của châu Phi trong chiến lược của Nga ngày càng được nâng cao và củng cố từ năm 2014. Các biện pháp trừng phạt kinh tế do phương Tây áp đặt đối với Moscow sau khi sự kiện Nga sáp nhập Crimea và căng thẳng với Ukraine khiến Nga quan tâm đến các quốc gia châu Phi. Kể từ năm 2015, lãnh đạo các quốc gia châu Phi cũng đã thực hiện chuyến thăm tới Nga. Theo Viện nghiên cứu hòa bình quốc tế Stockholm (SIPRI), Nga đã vượt Trung Quốc, Mỹ và Pháp để trở thành nhà xuất khẩu vũ khí lớn nhất sang châu Phi.

Châu Phi đang chứng tỏ là “điểm đến” hấp dẫn khi nhiều cường quốc trên thế giới lên kế hoạch tăng cường đầu tư vào châu lục này. Việc đưa Nga trở lại thời kỳ huy hoàng trước đây ở châu Phi phản ánh tầm nhìn rộng lớn của Tổng thống Vladimir Putin. Theo Thứ trưởng Quốc phòng Nga Alexander Fomin, đối với Nga, hợp tác với các nước châu Phi có ý nghĩa chiến lược. Sự ủng hộ của châu Phi, nơi có 55 quốc gia, quan trọng đối với Nga khi Moscow luôn muốn gia tăng vai trò và vị thế của mình trên toàn thế giới. Ở chiều ngược lại, các quốc gia châu Phi coi Nga là đối tác quan trọng trong cuộc chiến chống khủng bố. Theo giới quan sát, việc cải thiện quan hệ với Nga rất có ý nghĩa đối với các quốc gia châu Phi. Tăng cường hợp tác với Nga có nghĩa là châu Phi có thể nhận được sự hỗ trợ từ một quốc gia hùng mạnh trên trường quốc tế.

LÂM ANH