Đăng nhập

Đăng nhập để trải nghiệm thêm những tính năng hữu ích
Zalo

'Vàng tặc' được tiếp tay?

Gốc

Người dân Na Rì và Ngân Sơn đang cố xác thực câu chuyện “bỗng dưng trở thành… tỉ phú” của hai hộ dân xã Lương Thượng huyện Na Rì (Bắc Kạn). Theo câu chuyện, hai hộ dân này đã bắt tay với đầu nậu khai thác vàng ngay trên vườn nhà mình và trúng lớn chỉ sau một đêm.

Cơn sốt vàng khiến hàng ngàn người dân Na Rì và Ngân Sơn, phá ruộng, bỏ vườn lũ lượt đi tìm giấc mơ đổi đời. Một con đường tiếp tế cho dân làm vàng bằng lừa, ngựa được thiết lập, tỏa đi khắp các ngõ ngách thôn, bản có mỏ vàng.

Trong một "bưởng" vàng. Ảnh: Đình Tú.

Trời chưa sáng hẳn, trên những con đường của xã Thuần Mang (huyện Ngân Sơn) đã vang lên tiếng vó ngựa. Một đoàn ngựa thồ hơn 30 con tập trung trước cửa nhà dân chờ “ăn hàng”.

“Hàng” là hàng trăm chiếc can nhựa lớn loại 20l và 50l đựng xăng, dầu và nước sạch. Nhiều tải chứa gạo, rau xanh, thịt lợn. Tất cả được chất lên lưng những con ngựa thồ bắp chân tròn tròn căng, đôi móng chắc khỏe, tạo nên những hình ảnh tưởng chỉ có ở…trên phim. Cả một đoàn ngựa thồ được chỉ huy bởi bốn lái mã nói tiếng Tày pha lẫn tiếng Kinh.

“Lên đường!”, sau tiếng quát dõng dạc của người cầm đầu, các lái mã tách bầy ngựa ra làm bốn. Họ hướng đến những “con đường vàng”, đi tiếp tế và bán cho các chủ khai thác vàng trong tận rừng sâu. “Toàn rừng rậm, đèo suối, sức người cũng chào thua. Phải dùng ngựa để đi”, ông Đặng Thanh Bình, người dân bản Nà Chúa, xã Thuần Mang nói.

Bám theo một tốp ngựa 8 con, chúng tôi men đường nhỏ vào xã Thượng Ân (Ngân Sơn). Chỉ cách Thuần Mang khoảng 30 km nhưng cả người và ngựa mệt nhoài, đến giữa trưa, đoàn ngựa thồ mới đến được các bãi vàng Thượng Ân. Vừa nghe tiếng móng ngựa, người ở hàng loạt lán trại ào ra.

Một chủ lái mã tiết lộ, cứ mỗi chuyến hàng vào là chắc cú lời vài triệu đồng. “Hai hôm một chuyến. Ra giá kiểu gì chủ bưởng cũng không từ chối. Thiếu bọn này, là cái bọn sống trên vàng kia đói rã họng ngay”, người lái mã tự hào kể. “Tiếp tế cho “vàng tặc” là sai nhưng không thể bắt giữ hay tịch thu hàng hóa của lái mã bởi họ không buôn bán hàng cấm hay hàng lậu. Nhưng chắc chắn một điều việc khai thác vàng trái phép trong rừng sâu trở nên dễ dàng hơn khi có những đoàn quân ngựa thồ này”, ông Đào Việt Hưng, Chủ tịch xã Thuần Mang thừa nhận thực tế.

Người dân sống chung cùng “vàng tặc”

“Do giá vàng cả thế giới tăng cao đột biến. Nhiều người dân lại may mắn tìm được vàng, trở nên giàu có khiến hàng ngàn người khác lóa mắt. Đó là điều nguy hiểm bởi người dân đã bắt tay với vàng tặc khai thác ngay trên mảnh ruộng mỗi nhà”, ông Nguyễn Văn Du, Phó chủ tịch UBND tỉnh Bắc Kạn thẳng thắn.

Chỉ tính riêng trên địa bàn xã Thuần Mang, hai hộ ông Đinh Thiện Nghị và Đinh Thiện Dũng đã khai thác trái phép ngay trên đất sản xuất nông nghiệp. Ngoài ra còn hàng chục hộ dân khác cũng đang khai thác lén lút. Trưa 10.11, thâm nhập vào bản Nà Chúa (Thuần Mang), chúng tôi phát hiện nhiều máy móc cả máy xúc, máy bơm và sàng vàng được ngụy trang ngay tại hai “ao vàng”. Phát hiện người lạ, bốn người dân bản Nà Chúa, ngẩng lên hỏi thăm rồi lại thũng thẵng đãi tiếp.

Chuyện người dân bắt tay làm ăn với “vàng tặc” cũng không phải là điều mới mẻ ở thôn Khuổi Nộc, xã Lương Thượng, huyện Na Rì. Nhiều năm nay, đãi vàng là một nghề ở đây. Ông Dương Văn Sơn, Trưởng thôn Khuổi Nộc cho biết, một số người trong thôn kết hợp với người ngoài mang máy xúc loại lớn vào làm vàng trái phép là chuyện thường tình. “Một bên có máy móc, một bên có đất, cả hai cùng làm ăn và chung chia. Thường thì tỉ lệ 50/50 nhưng cũng có khi chủ bưởng vàng chỉ chia cho người dân 30%”, ông Sơn nói.

Trưởng phòng TN-MT Na Rì Nguyễn Đình Lại lo lắng, việc người dân bắt tay với “vàng tặc” ngày càng phức tạp: “Khi chủ vàng đưa máy móc vào để khai thác trái phép thì dễ dàng xử lý. Nhưng họ chỉ nói là gửi máy nhà người dân rồi chờ cơ quan chức năng sơ hở là tiến hành đào vàng thì đành chịu. Người dân che giấu nên đi kiểm tra, khó có bằng chứng để xử phạt”. Ông Lại đặt phép so sánh: “Khi bắt và xử lý “vàng tặc” nhưng người dân vẫn ham lợi đưa họ vào khai thác thì không khác gì như con quái vật chặt một đầu, mọc ngay một đầu. Chính quyền không thể làm xuể”.

Chủ tịch chưa “vi hành”, bưởng vàng đã biết

Theo thống kê của UBND tỉnh Bắc Kạn, trên địa bàn hai huyện Ngân Sơn và Na Rì có hàng trăm điểm khai thác vàng trái phép. Tuy nhiên, thời gian qua, dù rất cố gắng nhưng địa phương cũng chỉ xử lý được hơn 50 trường hợp. Nhiều người dân đặt câu hỏi liệu có sự bao che của chính quyền địa phương bởi hoạt động khai thác diễn ra công khai và ngang nhiên?

“Việc tiếp tay cho vàng tặc, chắc chắn không chỉ có người dân mà có cả người trong chính quyền làm tay trong. Bởi khi các đoàn thanh, kiểm tra kể cả tổ công tác đặc biệt xử lý nạn khai thác vàng trái phép đến nơi thì tất cả các điểm khai thác đều im ắng. Vấn đề là ai, khâu nào đã tiết lộ thông tin?”, ông Nông Văn Kỳ, Chủ tịch UBND huyện Na Rì thẳng thắn thừa nhận. Theo ông Kỳ, Huyện ủy và UBND huyện Na Rì đã thành lập 4 tổ công tác đặc biệt để kiểm tra, xử lý việc khai thác trên địa bàn nhưng xử lý được quá ít. “Chưa đến nơi, máy móc khai thác trộm đã được đưa ra ngoài. Người không còn một ai. Chắc chắn có sự rò rỉ thông tin trước khi kiểm tra”, ông Kỳ nói.

Để đối phó với sự tinh vi của vàng tặc, sắp tới các tổ công tác đặc biệt của Na Rì sẽ phải hoạt động theo cơ chế riêng và chỉ được báo trước một khoảng thời gian rất ngắn trước khi đi kiểm tra. Thậm chí các tổ này cũng sẽ bị cấm dùng điện thoại.

Tại huyện Ngân Sơn, mạng lưới “chim lợn” dày đặc được các chủ bưởng vàng sắp xếp và bố trí theo sát cơ quan chức năng. Nhất cử nhất động của chính quyền, “chim lợn” đã báo về thì việc kiểm tra và xử lý còn khó khăn hơn. Ông Trần Đình Thất, Chủ tịch UBND huyện Ngân Sơn than: “Có khi “vàng tặc” còn theo dõi mình sát sao hơn mình theo dõi họ”.

Nguồn Đất Việt: http://baodatviet.vn/Home/chinhtrixahoi/laodongvieclam/Vang-tac-duoc-tiep-tay/201111/179504.datviet