Việt Nam – Cam -pu-chia: Tình hữu nghị vĩ đại

Gốc
LTS: Vào một ngày cuối năm 2011, tại Hoàng cung ở thủ đô Phnôm Pênh, Quốc vương Cam -pu-chia Nô -rô-đôm Xi -ha-mô-ni trân trọng khẳng định với Tổng bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam Nguyễn Phú Trọng rằng, nhân dân Việt Nam là người bạn vĩ đại và tin cậy của nhân dân Cam -pu-chia. Trong Năm hữu nghị Việt Nam – Cam -pu-chia 2012, Báo Quân đội nhân dân đã có cơ hội gặp gỡ với các nhân chứng lịch sử, về phía Việt Nam là nguyên Tổng bí thư Lê Khả Phiêu, nguyên Chủ tịch nước Lê Đức Anh, nguyên Phó chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Lê Hai, về phía Cam -pu-chia là Thủ tướng Hun Xen, Chủ tịch Quốc hội Hêng Xom -rin, Bộ trưởng Quốc phòng Tia Banh, Đại tăng thống Tép Vông. Và còn rất, rất nhiều con người của một thời máu và hoa mà chúng tôi mong mỏi được gặp, được nghe, để phần nào lý giải tại sao lại gọi quan hệ Việt Nam – Cam -pu-chia là một tình hữu nghị vĩ đại.

Kỳ 1: Hồi sinh kỳ diệu

QĐND - Xiêm Riệp là nơi đầu tiên tôi đặt chân tới Vương quốc Cam -pu-chia. Thành phố này mang đúng dáng dấp của một đô thị quốc tế, sầm uất suốt đêm ngày với lữ khách đến từ mọi nơi trên thế giới. Tới Xiêm Riệp ắt là phải thăm ăng -co Vát, ăng-co Thom. Để được chiêm ngưỡng Kỳ quan thế giới này, như nhiều người khác, tôi đã phải xếp hàng dài từ 7 giờ sáng mới có được tấm vé qua cổng trong tay. Xiêm Riệp, ăng-co Vát, ăng-co Thom sao mà lạ so với những câu chuyện không dưới một lần chúng tôi được những người đồng nghiệp mà cũng là những người chú, người anh một thời gắn bó với đất nước Chùa Tháp kể lại. Ngày ấy cũng cách đây chưa lâu, mới quãng hơn 20 năm trước thôi, Xiêm Riệp heo hút, ăng-co Vát vắng lạnh đến rợn người, nhiều khu vực bị đổ nát, những bức phù điêu áp -xa-ra bị đạn bắn rơi vỡ từng mảng, có nơi bị thủng lỗ chỗ. Cặp rắn thần Na -ga và khu ăng -co Thom còn bị hư hại nặng hơn, cây rừng mọc lấn, phủ lên các kiến trúc đá, các bức phù điêu phía trong…

Tượng đài tưởng niệm Quân tình nguyện Việt Nam tại thủ đô Phnôm Pênh. Ảnh: Việt Bách

Phnôm Pênh cũng mang tới cho tôi nhiều bất ngờ. “Thành phố ma” tuyệt nhiên đã trở thành một phần của lịch sử. Đài Độc lập, Tượng đài tưởng niệm Quân tình nguyện Việt Nam – chói sáng dưới bầu trời xanh thẳm của Phnôm Pênh, một thủ đô hiện đại, căng đầy sức sống. Không riêng Xiêm Riệp hay Phnôm Pênh, cứ xem số liệu thống kê của các tổ chức quốc tế thì thấy rõ cả đất nước Cam -pu-chia đang phát triển nhanh và ổn định thế nào. Trong bối cảnh nền kinh tế thế giới lao đao, tăng trưởng GDP của Cam -pu-chia năm 2011 vẫn đạt 6,9%. Thu nhập bình quân đầu người được dự báo sẽ sớm vượt con số 1000 USD /năm. Là một hiện tượng phát triển, Cam-pu-chia lại càng được cộng đồng quốc tế chú ý khi đảm nhiệm cương vị Chủ tịch của ASEAN trong năm 2012.

Người dân Cam -pu-chia ngày nay hay nói đến từ "hồi sinh", phải nói đây quả là một cuộc hồi sinh kỳ diệu từ những “cánh đồng chết” của một dân tộc đã cận kề sự diệt vong. May mắn, tôi có cơ hội tới chùa Na -lom, mang nhận xét này thưa chuyện với Đại tăng thống Tép Vông, vị lão sư được nhân dân Cam -pu-chia kính trọng như một trong những người uy tín nhất đất nước. Sau khi thắp nén hương tưởng nhớ bộ đội tình nguyện Việt Nam hy sinh tại Cam -pu-chia như mọi ngày, vị Đại tăng thống từ tốn nói: “Thành tựu của đất nước Cam -pu-chia hôm nay là thành quả của nhân dân Cam -pu-chia nói riêng và của loài người nói chung. Trước khi Khơ -me Đỏ lên nắm quyền, dân số Cam -pu-chia khoảng 7 triệu người, sau đó bè lũ Pôn Pốt sát hại gần 3 triệu người. Hiện nay dân số Cam -pu-chia đã lên đến 14 triệu người. Khi con người đã phát triển như vậy thì tất nhiên tất cả các mặt của xã hội đều phát triển gấp đôi, gấp ba”.

Sự hồi sinh ngày hôm nay của đất nước Chùa Tháp rõ ràng khởi nguồn từ sức sống mãnh liệt của dân tộc Khơ -me. Thế nhưng, trong tâm trí của người dân Cam -pu-chia, đất nước được sống lại cũng là nhờ sự giúp đỡ to lớn và trong sáng của người láng giềng Việt Nam. Thủ tướng Cam -pu-chia Xam-đếch Hun Xen khẳng định rằng, đối với ông, Việt Nam đồng nghĩa với sự hồi sinh và phát triển của Cam -pu-chia: “Việt Nam có hai tiếng Việt và Nam. “Việt” có nghĩa là sự hồi sinh của Cam -pu-chia, “Nam” có nghĩa là sự phát triển của Cam -pu-chia”. Hay như lời tâm sự của Xam -đếch Hêng Xom -rin, Chủ tịch Quốc hội Cam -pu-chia: “Nếu không có sự giúp đỡ của Việt Nam thì nhân dân Cam -pu-chia không có bất cứ thứ gì như ngày nay. Sự nghiệp cao cả của Việt Nam là một chân lý, không có bất kỳ một thế lực nào, không có bất cứ ai có thể phủ nhận và bác bỏ được”.

Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng hội đàm với Quốc vương Cam -pu-chia Nô -rô-đôm Xi -ha-mô-ni tại Hoàng cung ở Thủ đô Phnôm Pênh tháng 12-2011. Ảnh: TTXVN

Với sự thông tuệ của một bậc hiền triết, Đại tăng thống Tép Vông lý giải tại sao nhân dân Cam -pu-chia coi nhân dân Việt Nam là người bạn vĩ đại: “Từ vĩ đại trong tiếng Khơ -me cũng như quan niệm của người Cam -pu-chia có ý nghĩa hết sức quan trọng. Theo kinh Phật, chữ vĩ đại này nói lên công lao to lớn và bất diệt, không bao giờ mất”.

10 năm giúp bạn Cam -pu-chia, từ 1979 đến 1989, là quãng thời gian vinh quang nhưng cũng đầy gian khổ của quân và dân Việt Nam. Hàng vạn người con ưu tú của đất Việt đã ngã xuống, hiến dâng tuổi thanh xuân để bảo vệ vững chắc biên cương Tổ quốc và giúp cả một dân tộc đứng lên. Nguyên Tổng bí thư Lê Khả Phiêu, người từng làm Phó tư lệnh Quân tình nguyện Việt Nam tại Cam -pu-chia cho rằng, sự hy sinh này là nền tảng của mối quan hệ hữu nghị đặc biệt Việt Nam – Cam -pu-chia. “Việt Nam đã giúp ngăn chặn và vạch rõ để thế giới biết đến sự thực ghê rợn của cuộc diệt chủng tàn bạo nhất trong nửa cuối thế kỷ 20. Sự giúp đỡ này cũng mang lại hòa bình cho hai nước và là cơ sở để Cam -pu-chia phát triển kinh tế - xã hội ngày càng mạnh mẽ và hội nhập sâu rộng với cộng đồng quốc tế như ngày hôm nay. Đây chính là những thành tựu lớn lao của một sự nghiệp cao cả, sáng ngời chính nghĩa”, nguyên Tổng bí thư Lê Khả Phiêu nói.

Bảo Trung

Kỳ 2: Sự bội phản đẫm máu

Tin nóng

Tin mới