Việt Nam và ngày thế giới phòng, chống HIV-AIDS

Gốc
NDĐT- Năm 1988, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) công bố chọn ngày 1-12 hằng năm là ngày kỷ niệm phòng chống HIV-AIDS trên toàn thế giới. Sau đó, nhằm đẩy mạnh sự phối hợp của toàn thể nhân loại trong việc phòng chống dịch bệnh này, UNAIDS (chương trình phối hộp của LHQ về HIV-AIDS) đã phát động thành chiến dịch toàn cầu lần đầu tiên từ 1-12-1997. Từ đó đến nay, hàng năm UNAIDS phát động chiến dịch phòng chống HIV-AIDS trên toàn cầu này với các chủ đề đặc biệt liên quan đến HIV-AIDS nhằm liên kết chặt chẽ sự phối hợp các thành viên LHQ, các cấp chính quyền và tất cả các thành phần trong xã hội để cùng nỗ lực phòng chống dịch bệnh của thế kỷ.

LHQ đặt mục tiêu “Ba không”

Tầm nhìn “Ba không” đã được Tổng thư ký LHQ công bố chính thức tại Phiên họp cấp cao của Đại hội đồng LHQ về HIV-AIDS tháng 6-2011. Đó là : Không còn người nhiễm mới HIV; Không còn người tử vong do AIDS ; Không còn kỳ thị và phân biệt đối xử người nhiễm HIV-AIDS.

Mặc dù theo báo cáo của LHQ, xu hướng mới nhiễm HIV trên toàn cầu có xu hướng giảm trong những năm gần đây, tuy nhiên ở một số vùng trên thế giới vẫn có xu hướng gia tăng. Hiểu biết của người dân về HIV còn hạn chế. Theo các điều tra gần đây nhất ở các nước có thu nhập thấp và trung bình, chỉ có 24% phụ nữ trẻ và nam giới trẻ trả lời chính xác 5 câu hỏi về các biện pháp dự phòng lây nhiễm HIV và phản đối những quan niệm sai lầm về lây nhiễm HIV. Nhận thức và kiến thức về HIV thấp sẽ tiếp tục là những thách thức toàn cầu trong những năm tới trong việc kiểm soát sự lây nhiễm HIV. Các báo cáo cũng cho thấy các ca nhiễm mới HIV trong khu vực Châu Á – Thái Bình Dương vẫn tập trung trong các nhóm chính có nguy cơ lây nhiễm cao, gồm những người tiêm chích ma túy, người mua và bán dâm, nam có quan hệ tình dục đồng với nam và những người chuyển giới.

Trên thế giới cũng như trong khu vực Châu Á – Thái Bình Dương, số người tiếp cận được điều trị kháng vi-rút (ARV) để tiếp tục sống đã tăng gấp ba lần kể từ năm 2006. Tuy vậy, đến nay vẫn còn hơn 60% số người đủ tiêu chuẩn điều trị ARV trong khu vực Châu Á – Thái Bình Dương vẫn chưa tiếp cận được với các thuốc có ý nghĩa sống còn này với họ. Ở Việt Nam, số người được điều trị ARV đã tăng 18 lần và số người chết liên quan đến AIDS đã giảm nhanh trong vòng năm năm qua, tuy nhiên do nhiều lý do khác nhau vẫn còn hơn một nửa số người lớn nhiễm HIV-AIDS có nhu cầu nhưng vẫn chưa chưa được tiếp cận điều trị kháng vi-rút. Do vậy để thực hiện được mục tiêu không còn người chết liên quan đến AIDS thì ngoài các giải pháp mang tính đồng bộ, các giải pháp tăng cường sự tiếp cận của người nhiễm HIV-AIDS với các dịch vụ chăm sóc, hỗ trợ và điều trị HIV-AIDS đóng vai trò quan trọng.

Đã 30 năm đương đầu với HIV-AIDS, nhiều thành tựu đã đạt được trong phòng, chống HIV-AIDS, tuy nhiên tình trạng kỳ thị và phân biệt đối xử liên quan đến nhiễm HIV-AIDS vẫn còn tồn tại khá phổ biến tại tất cả các quốc gia trên thế giới. Nhiều quốc gia vẫn còn những quy định cấm những người nhiễm HIV nhập cảnh và cư trú hoặc tồn tại tình trạng kỳ thị, phân biệt đối xử và bạo hành giới liên quan đến HIV-AIDS... Kỳ thị và phân biệt đối xử tiếp tục là nguyên nhân hạn chế những người có hành vi nguy cơ cao cũng như những người nhiễm HIV-AIDS tiếp cận các dịch vụ dự phòng, chăm sóc, hỗ trợ và điều trị nhiễm HIV-AIDS cũng như là những rào cản đối với việc thực hiện đầy đủ các quyền của người nhiễm HIV-AIDS, bao gồm quyền học hành, lao động v.v…đã được pháp luật các quốc gia quy định.

LHQ khuyến cáo, từ chủ đề chung của Chiến dịch Phòng, chống HIV-AIDS toàn cầu trong giai đoạn 2011-2015, hàng năm các quốc gia, tùy theo tình hình dịch HIV-AIDS và thực tế công tác phòng, chống HIV-AIDS có thể lựa chọn các ưu tiên khác nhau để hướng tới mục tiêu “Ba không” nói trên và Việt Nam đã chính thức chọn chủ đề cho Tháng Hành động quốc gia phòng, chống HIV-AIDS năm 2001 là: “Hướng tới không còn người nhiễm mới HIV”.

Việt Nam lại tập trung vào chủ đề “Hướng tới không còn người nhiễm mới HIV”cho năm 2011:

Tuy dịch HIV-AIDS ở Việt Nam đã bị kìm chế ở mức độ thấp, số người mới phát hiện nhiễm HIV đã giảm liên tục trong 3 năm gần đây nhưng vẫn chưa đủ bền vững. Dịch HIV-AIDS vẫn tiếp tục lây lan trên đất nước ta với một số xu hướng thay đổi đáng lưu ý như gia tăng sự lây nhiễm HIV qua quan hệ tình dục, gia tăng số người nhiễm HIV vốn được coi là những người ít có nguy cơ như phụ nữ mang thai… Một bộ phận dân cư vẫn chưa thực sự có nhận thức đúng đắn về HIV-AIDS. Hành vi nguy cơ lây nhiễm HIV trong một số nhóm người như tiêm chích ma túy, phụ nữ bán dâm vẫn còn ở mức độ cao… Điều đó có nghĩa là, mặc dù chúng ta đã làm giảm được tốc độ lây lan của HIV, nhưng dịch HIV-AIDS vẫn diễn biến khó lường và tiềm ẩn các yếu tố có thể gây bùng nổ dịch nếu chúng ta không có những biện pháp ứng phó toàn diện và quyết liệt hơn.

Do vậy kiểm soát sự lây nhiễm HIV trong cộng đồng đã là một trong những mục tiêu ưu tiên của Chiến lược quốc gia phòng, chống HIV-AIDS ở Việt Nam đến năm 2010 và tiếp tục cho giai đoạn 2011-2020.

Dù thế giới ngày nay đã có rất nhiều tiến bộ trong việc cung cấp các dịch vụ về dự phòng HIV, điều trị, chăm sóc hỗ trợ HIV cho tất cả mọi người có nhu cầu nhưng hàng năm vẫn có hàng triệu người tiếp tục bị nhiễm HIV trên toàn cầu mà hầu hết là ở các nước có thu nhập thấp hoặc trung bình. Thế giới hiện mới chỉ có gần một nửa số người nhiễm HIV có nhu cầu điều trị thuốc kháng vi rút được tiếp cận với thuốc điều trị và hơn một nửa số họ vẫn chưa được tiếp cận với những dịch vụ chăm sóc và điều trị thích hợp.

Ngày thế giới phòng chống HIV-AIDS không chỉ là gia tăng tài chính giúp thực hiện chương trình mà còn phải gia tăng nhận thức, giáo dục và chiến đấu chống lại các thành kiến kỳ thị căn bệnh thế kỷ. Ngày thế giới phòng chống HIV-AIDS cũng có tầm quan trọng trong việc nhắc nhở mọi người rằng HIV vẫn còn đó và nhân loại vẫn còn nhiều việc phải làm. Ngày thế giới phòng chống AIDS cung cấp cho tất cả chúng ta, các cá nhân - cộng đồng - các nhà lãnh đạo chính trị, một cơ hội để có hành động thiết thực bảo đảm rằng các quyền căn bản của con người phải được bảo vệ và đáp ứng được các mục tiêu toàn cầu về chăm sóc, điều trị và phòng ngừa HIV-AIDS. Khi đó, các ca nhiễm HIV mới sẽ không còn, những người đã nhiễm HIV có thể được điều trị đầy đủ cũng như được sống trong sự sẻ chia, hỗ trợ của cộng đồng, không có sự kỳ thị và phân biệt đối xử.

Chúng ta hưởng ứng Tháng hành động quốc gia phòng, chống HIV-AIDS năm 2011 hướng tới không còn người nhiễm mới HIV của mục tiêu “Geting to zero” trong Chiến dịch Phòng, chống AIDS toàn cầu giai đoạn 2011-2015: không còn người nhiễm mới HIV, không còn người tử vong do AIDS và không còn kỳ thị, phân biệt đối xử liên quan đến HIV-AIDS”.

Tin nóng

Tin mới