Xếp hạng đại học: cần nhiều tổ chức độc lập

Gốc
Một nhóm các chuyên gia độc lập vừa công bố bảng xếp hạng cho một số trường đại học ở Việt Nam. Các chuyên gia này cho biết, mục đích của việc xếp hạng này là nhằm thúc đẩy các trường đại học trong việc tăng tính cạnh tranh, hội nhập quốc tế và minh bạch thông tin.

Xếp hạng đại học: cần nhiều tổ chức độc lập - Ảnh 1

Thí sinh tham dự  kỳ thi THPT Quốc gia - Ảnh: M.T

Việc nhóm chuyên gia này đặt tỷ trọng cao trong thang đánh giá (40%) đối với số bài báo khoa học và bỏ qua đánh giá của doanh nghiệp về chất lượng đầu ra cũng như áp dụng một tiêu chí cho tất cả mô hình đại học khiến dư luận khó tránh khỏi nghi ngờ về độ chính xác của bảng xếp hạng.

Tạm bỏ qua những điều chưa hợp lý, bảng xếp hạng này đã nhắc đến một vấn đề mà giáo dục đại học Việt Nam còn thiếu bao lâu nay: thông tin về chất lượng giáo dục của từng trường.

Những thông tin này lẽ ra phải đóng vai trò là căn cứ chủ yếu để học sinh cuối cấp trung học phổ thông và phụ huynh ra quyết định chọn trường. Thế nhưng lâu nay, quyết định chọn trường đại học nào để thi vào gần như vẫn chủ yếu dựa trên các thông tin truyền miệng trong dư luận. “Trường tốt” theo quan niệm của công chúng thường là trường có điểm đầu vào cao, ngành nghề mà trường đào tạo sẽ giúp sinh viên có cơ hội việc làm với thu nhập hấp dẫn sau khi tốt nghiệp, thậm chí là cảm nhận dựa trên tên gọi của khoa, của trường nghe có sang, có yếu tố quốc tế hay không.

Không ít học sinh khi chọn trường đại học để thi vào đã bỏ qua chất lượng đào tạo của trường, cũng không khảo sát chất lượng đầu ra của trường. Những người muốn tìm hiểu, so sánh chất lượng giữa các trường để tìm ra lựa chọn phù hợp cũng không có nhiều cơ hội để tiếp cận các thông tin cần thiết. Thực tế cho thấy thông tin trên website của trường hay những buổi tư vấn tuyển sinh trước ngày nộp hồ sơ không thể đáp ứng đầy đủ nhu cầu này.

Chính vì vậy, một bảng xếp hạng các trường đại học với đầy đủ các tiêu chí, dựa trên phương pháp xếp hạng khoa học, đúng đắn và được cập nhật thường xuyên sẽ là nguồn thông tin tham khảo thiết thực và lâu dài cho học sinh trong giai đoạn chọn trường.

Hiện nay trên thế giới, những bảng xếp hạng trường đại học - dù được thực hiện bởi các tổ chức nghiên cứu giáo dục uy tín - cũng khác nhau về bộ tiêu chí đánh giá. Có bộ tiêu chí đề cao chất lượng giảng dạy và công trình nghiên cứu của giảng viên, chẳng hạn Bảng xếp hạng các trường đại học trên thế giới của Times (THE). Trong khi đó, Bảng xếp hạng đại học trên thế giới của tổ chức QS lại coi tiêu chí "danh tiếng hàn lâm" (đánh giá của các tri thức về trường học đứng đầu trong lĩnh vực họ đang học tập hay làm việc) là quan trọng nhất.

Sẽ khó để xây dựng một bộ tiêu chí đánh giá chung cho tất cả các trường vì mỗi trường có một thế mạnh riêng, chẳng hạn trong lĩnh vực đào tạo nghề, chuyên về nghiên cứu hàn lâm... Nếu chỉ có một bảng xếp hạng với một bộ tiêu chí, sẽ khó đảm bảo tính khách quan trong xếp hạng. Và nếu chỉ có duy nhất một tổ chức triển khai xếp hạng trường đại học sẽ khó tránh khỏi nghi ngờ về liên quan lợi ích giữa bên xếp hạng và bên được xếp hạng. Chính vì vậy, điều quan trọng là cần có nhiều tổ chức độc lập cùng tham gia đánh giá, xếp hạng chất lượng giáo dục đại học để qua đó, người học có thêm thông tin đối chiếu, so sánh cũng như đảm bảo tính khách quan và trung thực trong việc đánh giá.

Ở chiều ngược lại, bảng xếp hạng cũng là cơ hội để các trường đại học nhận rõ vị trí của mình, ước lượng thứ bậc của “đối thủ” (tức các trường có cùng lĩnh vực đào tạo) trong thị trường giáo dục. Từ đó, các trường sẽ tìm ra cách thức phù hợp, có động lực để cải thiện chất lượng, phát triển nội lực nhằm gia tăng thứ hạng, duy trì danh tiếng và thu hút người học.

Bảo Uyên

Tin nóng

Tin mới