Zelensky: Tổng thống đời thực khó khăn hơn nhiều so với vai diễn hài

Gốc
Danh hài Zelensky sẽ phải chứng minh nhiệm kỳ tổng thống của mình không phải là trò đùa.

Danh hài Volodymyr Zelensky, người nhận được hơn 73% số phiếu ủng hộ trong cuộc bầu cử ngày 21/4

Ông Volodymyr Zelensky, một diễn viên hài đóng vai tổng thống trong bộ phim sitcom mang tên “Người đầy tớ của nhân dân”, đã trở thành một nhà lãnh đạo ngoài đời thực, sau khi giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống Ukraine vòng 2.

Sự nghiệp điện ảnh và kinh doanh

Diễn viên nổi tiếng Volodymyr Zelensky (sinh năm 1978), đến từ thành phố công nghiệp Krivy Rig ở miền Trung Ukraine, là một triệu phú USD.

Ông có bằng luật của Học viện Kinh tế Kryviy Rih (thuộc Đại học Kinh tế Quốc gia Kiev), nhưng lại theo nghề giải trí và góp công biến đoàn kịch hài Kvartal 95 của mình thành doanh nghiệp lớn. Đoàn kịch đã lưu diễn ở Nga và ông Zelensky có tham gia trong một số bộ phim Nga.

Trong bộ phim sitcom truyền hình nổi tiếng “Người đầy tớ của nhân dân” (từ năm 2015-2019), ông Zelensky đóng vai một giáo viên người Ukraine Vasyl Holoborodko, người bất ngờ trở thành tổng thống của đất nước sau khi một video kêu gọi chống tham nhũng được lan truyền trên mạng xã hội.

Một dự án khác cũng thành công và nổi tiếng không kém của ông Volodymyr Zelensky và Kvartal 95 là loạt phim hài Svaty (Người mai mối). Tuy nhiên, bộ phim này gần đây đã bị cấm ở đất nước này, khi một trong những diễn viên chính của series phim này, ông Fyodor Dobronravov bị cấm vào Ukraine vì lý do an ninh quốc gia.

Bắt đầu sự nghiệp chính trị

Truyền thông Ukraine kể từ năm 2017 đã đưa tin rằng ông Volodymyr Zelensky có thể tham gia cuộc bầu cử tổng thống năm 2019.

Đảng chính trị “Người đầy tớ nhân dân” được thành lập vào tháng 3/2018 bởi những người từ công ty sản xuất truyền hình Kvartal 95, do ông Zelensky sáng lập.

Phát biểu trong chương trình đêm giao thừa chào đón năm 2019 của Kvartal 95 trên kênh truyền hình 1 + 1, ông Zelensky tuyên bố sẽ ra tranh cử tổng thống vào năm 2019. Sau đó, đảng “Người đầy tớ của nhân dân” đã đề cử ông làm ứng cử viên tổng thống.

Là một ứng cử viên, ông Zelensky đã xóa nhòa ranh giới giữa chính trị và giải trí. Nhóm vận động tranh cử của ông Zelensky sau đó đã tích cực đưa các thông điệp, quan điểm chính trị của ứng viên này lên mạng xã hội và nhận được sự ủng hộ của đông đảo người dân Ukraine, những người đã quá chán ngán tình trạng tham nhũng của đất nước.

Nhiều video của ông Zelensky được trích trong phim “Người đầy tớ của nhân dân” đã nhận được lượt view và like lớn trên Youtube.

Trong cuộc tranh luận bầu cử ngày 19/4, ông Zelensky nói trước đông đảo người dân có mặt tại sân vận động Olimpiyskiy (ở thủ đô Kiev) rằng:

“Tôi đã bình chọn cho Tổng thống Poroshenko. Nhưng tôi đã nhầm. Đó là lý do tại sao tôi ở đây, cùng với nhóm vận động tranh cử. Tôi không phải là chính trị gia, tôi chỉ là một người đàn ông. Một người đến để phá vỡ hệ thống cũ”.

Và, trong những phát biểu sớm sau cuộc bầu cử vòng 2 ngày 21/4, ông Zelensky nhấn mạnh: “Tôi hứa sẽ không bao giờ để bất kỳ ai trong số các bạn thất vọng”.

Trả lời phỏng vấn tờ Al Jazeera, những người ủng hộ Zelensky nói rằng, họ bỏ phiếu cho ứng viên này vì ông không phải là chính trị gia.

Họ lập luận rằng, ông Zelensky sẽ lên nắm quyền để “hoàn thành nghĩa vụ công dân” và thực hiện sứ mệnh chống tham nhũng của Ukraine từ chiếc ghế quyền lực hàng đầu của đất nước.

Chứng minh nhiệm kỳ tổng thống

Trước kỳ vọng của những người ủng hộ, giờ đây ông Zelensky sẽ phải chứng minh nhiệm kỳ tổng thống của mình không phải là trò đùa hay vai diễn hài.

Có tới 73,15% cử tri ủng hộ ứng viên Volodymyr Zelensky trong vòng 2 cuộc bầu cử tổng thống thứ hai, trong khi chỉ 24,53% người bỏ phiếu cho Tổng thống sắp mãn nhiệm Petro Poroshenko, theo kết quả kiểm 98% số phiếu bầu do Ủy ban bầu cử trung ương (CEC) công bố. Lễ nhậm chức của ông Zelensky dự kiến sẽ được tổ chức vào ngày 28/5 tới.

Chắc chắn việc trở thành Tổng thống Ukraine và thực hiện trách nhiệm của người đứng đầu đất nước trên thực tế sẽ khó khăn hơn nhiều so với trên phim truyền hình. Nhất là khi đất nước này đang phải đối mặt với nhiều vấn đề, bao gồm an ninh tại miền Đông đất nước, an sinh xã hội và tham nhũng…

Ông Oleksiy Haran, Giáo sư chính trị học tại Học viện Đại học Kyiv-Mohyla, nói với Al Jazeera rằng, người Ukraine không nhận ra họ đang bầu một nhân vật truyền hình thay vì Zelensky.

“Mọi người áp hình ảnh của vị tổng thống hư cấu trong phim vào ứng cử viên thực sự. Đây là một hiện tượng tâm lý”, ông Haran nói.

Theo Giáo sư này, khi ông Zelensky phát biểu, ông ấy đã phải một số sai lầm và “đây là lý do tại sao nhóm vận động tranh cử của danh hài có trách nhiệm tránh mọi liên lạc trực tiếp giữa ông Zelensky và giới báo chí hoặc chuyên gia”.

Điều này đã cũng đã gây ra dấu hỏi của giới truyền thông khi khoảng 20 cơ quan báo chí viết thư cho ông Zelensky, kêu gọi ông chứng minh một cách công khai và minh bạch các nguyên tắc chính trị mà ứng viên này tuyên bố là “không chỉ là những lời sáo rỗng”.

Tiền tệ Ukraine

Khó khăn phải đối mặt

Ngoài ra, hãng tin Unian dẫn lời một số chuyên gia chính trị Ukraine cho rằng, ông Zelensky sẽ phải đối mặt với một số vấn đề kinh tế.

Theo báo cáo mới đây của Thủ tướng Ukraine Volodymyr Groysman trước hội đồng các Bộ trưởng, nhìn tổng quan, nền kinh tế Ukaine đang phát triển theo chiều hướng tích cực. Theo các chỉ tiêu kinh tế báo cáo năm 2018, tăng trưởng GDP thực tế ở Ukraine đã tăng 3,3% và đạt mức tối đa trong 7 năm qua, trong khi lạm phát chậm lại 9,8%, mức tối thiểu trong 5 năm qua.

Nhưng trên thực tế, mức sống của người Ukraine không được cải thiện đáng kể. Đó là chưa kể, Ukraine đang phát triển chậm vài thập kỷ so với sự phát triển kinh tế của các nước láng giềng.

“Chúng tôi hiểu rằng đất nước cần phải có bước tiến nhanh hơn để đạt được mức sống cao hơn cho người dân và duy trì mức sống này”, Unian dẫn lời Thủ tướng Groysman phát biểu trong cuộc họp.

Theo Hiến pháp Ukraine, nguyên thủ quốc gia không trực tiếp giám sát các quá trình kinh tế, nhưng chính sách của ông sẽ cần phù hợp với các bước của các cơ quan hành pháp và lập pháp để giải quyết các vấn đề kinh tế quan trọng.

Tân tổng thống cũng phải đối mặt với một nhiệm vụ khó khăn: Tìm tiếng nói chung với Verkhovna Rada (Quốc hội) hiện tại, cơ quan có tới 1/3 trong số đó ủng hộ chính quyền tổng thống cũ và đang bước vào giai đoạn chuẩn bị cho cuộc bầu cử Quốc hội (dự kiến vào tháng 10 năm nay).

Cũng theo Hiến pháp Ukraine, tổng thống chịu trách nhiệm chính về an ninh quốc gia, chính sách đối ngoại, nhưng có quyền phủ quyết bất kỳ luật nào được Quốc hội thông qua.

Người đứng đầu nhà nước Ukraine cũng có thể khởi xướng việc Quốc hội thông qua các luật cần thiết để đẩy nhanh quá trình hiện đại hóa đất nước. Đặc biệt, ông Zelensky có thể sẽ có thêm sự ủng hộ từ Quốc hội sau cuộc bầu cử các nhà lập pháp vào tháng 10 tới.

Do vậy, theo giới phân tích, dù không phải người điều hành trực tiếp các quá trình kinh tế, Tổng thống Ukraine có thể tác động đến các chính sách kinh tế bằng cách này hay cách khác. Và do đó, điều quan trọng là chính sách của nguyên thủ quốc gia phải phù hợp với các bước của các cơ quan quyền lực nhà nước khác để giải quyết các vấn đề kinh tế Ukraine đang phải đối mặt.

Ngọc Linh (Theo Unian, Al Jazeera)